Owczarki kaukaskie to jedna z najstarszych ras. Strzegą stad przed drapieżnikami i złodziejami, pracują na dużych wysokościach, dochodzących do 5500 m n.p.m., w górach Kaukazu i na Uralu (Armenia, Azerbejdżan i Gruzja). Gdy psy musiały walczyć z drapieżnikami, często traciły uszy. W okresie zimnej wojny wykorzystywano je w wojsku i milicji, jako psy stróżujące i obronne. Najlepsze wyniki szkolenia osiąga się pracując jeszcze ze szczeniakiem

W końcu lat sześćdziesiątych trafiły do Niemiec Wschodnich, gdzie były wykorzystywane jako psy patrolujące do pilnowania granic, zwłaszcza Muru Berlińskiego. Po rozebraniu Muru kilka tysięcy psów tej rasy znalazło schronienie w Niemczech i w Polsce. Pierwszy wzorzec rasy zatwierdzono dopiero w roku 1984.

Owczarek o mocnej budowie i silnym umięśnieniu, przywodzi na myśl niedźwiedzia. Psy tej rasy są wierne i przywiązane do właściciela, przyjaźnie nastawione do wszystkich domowników. Mają silnie rozwinięty instynkt terytorialny i każdy intruz, jaki pojawi się na ich terenie, zostanie zaatakowany i przepędzony. 

Zamknięty w ogrodzie, odizolowany od świata owczarek kaukaski bardzo szybko stanie się agresywny wobec obcych osób i psów. W obcym miejscu owczarek kaukaski powinien zachowywać się spokojnie i z dużą rezerwą, ale nigdy bojaźliwie. Nadmierna agresja wcale nie świadczy o odwadze, a raczej o braku pewności siebie.

Dla kogo owczarek kaukaski?

To psy niehałaśliwe, bardzo czujne, mają silny, niezależny charakter nie raz trudno im całkowicie podporządkować się woli człowieka. Psy tej rasy są stosunkowo cierpliwe do dzieci z rodziny, jednak nie należy zostawiać ich z nimi bez nadzoru.
Owczarek kaukaski ma predyspozycje do stróżowania na dużym terenie. Psy tej rasy są zrównoważone, niezależne, nieufne wobec obcych, czujne, stanowcze i terytorialne – na własnym terenie nie tolerują obcych. Często wykazują skłonności dominacyjne. Mogą sprawiać problemy niedoświadczonemu opiekunowi. Nieumiejętnie prowadzone stają się agresywne.

Odporny na zimno, źle znosi warunki miejskie, zdecydowanie bardziej odpowiada mu pobyt na wolnym powietrzu. 
Owczarki kaukaskie nie są psami dla początkujących hodowców. Mają opinie trudnych w prowadzeniu i wymagają doświadczonego przewodnika. Nie powinny być trzymane w miejskich blokowiskach, nie będą też czuły się dobrze w domu często odwiedzanym przez gości.

UWAGA: W Polsce owczarek kaukaski został ujęty w wykazie ras psów uznawanych za agresywne.
Owczarki żyjąc wysoko w górach, często same musiały zdobywać pożywienie, nauczyły się więc oszczędzać energię i wystarczają im stosunkowo niewielkie ilości karmy. W przypadku dużych, szybko rosnących psów nie należy zapominać o odpowiedniej suplementacji. Dzienna porcja powinna być rozłożona na dwa posiłki, gdyż zmniejsza to ryzyko niebezpiecznego dla życia psa skrętu żołądka.

Owczarki kaukaskie odznaczają się dobrym zdrowiem i odpornością na choroby. Jak wiele większych ras mogą być narażone na dysplazję stawów, jak również na rozszerzenie i skręt żołądka. Owczarek kaukaski może także cierpieć na niedoczynność tarczycy, choroby oczu  i choroby serca.