Magdalena Łysiak

Andyjski lud Chachapoya, zwany Wojownikami Chmur i żyjący w lasach deszczowych Amazonii, pozostawił po sobie wiele ponad dwumetrowych glinianych posągów umieszczonych na klifach, wzgórzach i w jaskiniach. W 1928 roku, kiedy potężne trzęsienie ziemi wstrząsnęło wzgórzami otaczającymi dolinę Utcubamba w Peru, jeden z nich spadł z klifu i się roztrzaskał. Ze zdumieniem zobaczono, że owa rzeźba była w istocie swoistym stojącym sarkofagiem, wewnątrz znajdowały się szczątki ludzkie starannie owinięte płótnem.

Stonehenge znajdujące się na angielskiej równinie Salisbury to najsłynniejsza budowla megalityczna Europy. Budowano ją przez wiele stuleci, zaczynając prawdopodobnie od 3100 roku przed Chrystusem. Okrąg ma ok.110 metrów średnicy, a wewnątrz niego wykopano 56 jam, zwanych jamami Aubrey’a, od nazwiska ich XVII-wiecznego odkrywcy. niektóre jamy słuzyły do kremacji zmarłych, w innych znaleziono wiele szczątków ludzkich. Bloki kamienne, które otaczają krąg ważą od 10 do 45 ton i zostały sprowadzone na miejsce z kamieniołomów odległych o ok. 30 kilometrów. Całe otoczenie Stonehenge jest jednym wielkim cmentarzem, a pochowani tu ludzie pochodzili z całej Europy. W jednym z kurhanów znaleziono szkielet mężczyzny, przy którym znaleziono tajemniczą złota płytkę.

Niszczenie, plądrowanie i planowe kradzieże podczas wojny kojarzone są najczęściej z czasem II wojny światowej. Tymczasem już ta pierwsza zrodziła systemowy rabunek na terenach przez które szły wojska, szczególnie wojska niemieckie. Pierwszą ich ofiarą było Leuven – belgijskie miasteczko uniwersyteckie, znany ośrodek kultury. Żołnierze podpalali dom po domu, kradnąc wcześniej wartościowe przedmioty. Podpalono zabytkowe Sukiennice z XIV wieku, budynki uniwersytetu wraz z cenną i słynną biblioteką, kościół gotycki pw. św. Piotra. Kiedy miasto płonęło dowódca wojsk niemieckich gen. Manteuffel, niczym Neron, wydał rozkaz, by zorganizować nocny bankiet, na którym obserwowano ginące miasto.

W lipcu naczelnik gdańskiego pionu śledczego IPN wraz z grupą biegłych i specjalistów z zakresu archeologii i antropologii pod kierunkiem dr. hab. Andrzeja Ossowskiego z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie dokonał przełomowego odkrycia – znaleziono dwa masowe groby, w których znajduje się ok. 17,5 tony prochów ludzkich.