Magdalena Łysiak

Zapasy to zajęcie niecne i niezdrowe – tak pisał o tym popularnym w średniowieczu sporcie pewien dominikański kaznodzieja. Wtórował mu biskup Thomas Brinton, który twierdził, że zapasy są równie złe co obżarstwo i plotkowanie, gdyż wszystko to odwraca uwagę od słuchania jego kazań. Ale jeszcze gorsza według wielu była piłka nożna zwana wtedy campballem, a którą opisywano jako sport „odstręczający, bardziej prostacki, prymitywny i bezwartościowy niż jakakolwiek inna gra, rzadko kończący się bez żadnej szkody lub uszczerbku na zdrowiu graczy”.

Archeolodzy natrafiają na nie dość często, na tyle często, że musiano nadać im nazwę: dodecahedron. To łacińskie słowo określające dwunastościan. Znaleziono tych przedmiotów już ponad 100, głownie na terenach Włoch, Niemiec, Francji czy Węgier. Sądzi się, że pochodzą z III-II w. p.n.e.

W dawnej Polsce artykułem pierwszej potrzeby w domowej apteczce było… kadzidło. Usuwano nim zaduch i smród w mieszkaniach, a wonne nacierania miały zabić pot i brud ciała. Zapomniano o wysokich standardach czystości jakie narzuciło średniowiecze. Zamiast wietrzyć komnaty, domy i salony – okadzano je jałowcem i innymi kadzidlanymi wonnościami. Podobno jeszcze w XIX wieku niektóre wysoko urodzone damy nakazywały okadzać pomieszczenie, w którym przebywał, choć przez chwilę, ktoś gorszego stanu.

Modę na samobójstwa w epoce romantyzmu zapoczątkował Goethe wydając powieść „Cierpienia młodego Wertera”. Inspiracją do książki był zawód miłosny i źle ulokowane uczucia do Charlotty Buff, która była narzeczoną Hansa Kestnera i odrzuciła zaloty poety. Jednocześnie Kestner pożyczył swój pistolet innemu swemu przyjacielowi, a ten strzelił sobie w głowę z powodu nieszczęśliwej miłości. „Cierpienia…” stały się bestsellerem szczególnie w okresie romantyzmu, zapanował istny szał na wzorowanie się na Werterze: od ubrania począwszy – niebieski frak z żółtą kamizelką, po… falę samobójstw na tle miłosnym. Do dziś mówi się o tzw. efekcie Wertera, gdy po jakimś medialnym targnięciu się na życie znanej osoby następuje wzrost liczby samobójstw wśród zwykłych ludzi.