Instytut Pileckiego

We wrześniu 1942 roku dwie, nieznane z imienia żydowskie kobiety, obawiając się wywózki do obozu zagłady, postanowiły uciec z getta w Żarkach. Poprosiły o pomoc dwóch braci Kurdzielów, Stanisława i Jana. W akcję zaangażowali się także Józef Królik i Kazimierz Bernacki. Niestety próba ucieczki skończyła się tragicznie. Dwie uciekinierki oraz Józef Królik i Kazimierz Bernacki zostali zastrzeleni przez żandarmów, natomiast bracia Kurdzielowie, schwytani osobno, zostali skazani na śmierć wyrokiem niemieckiego sądu specjalnego i straceni.

25 czerwca 1976 r. w Polsce doszło do jednej z największych fali strajków i demonstracji robotniczych w okresie rządów Edwarda Gierka. W co najmniej 90 zakładach przemysłowych na terenie 24 województw strajkowało wtedy około 70-80 tys. osób. W Radomiu, Ursusie i Płocku ludzie wyszli na ulice, a demonstracje przerodziły się w starcia z milicją i ZOMO, w których zginęły dwie osoby.

Instytut Pileckiego uhonoruje dziś małżeństwo Wiktorię Franciszkę i Mateusza Bronisława Stawarskich z Sieniawy, zamordowanych przez Niemców za ukrywanie żydowskiej rodziny Singerów w latach II wojny światowej. Uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej obie Rodziny odbędzie się pod Szkołą Podstawową przy Rynku w Sieniawie. Upamiętnienie Stawarskich i Singerów jest 40. upamiętnieniem w ramach programu „Zawołani po Imieniu”, realizowanego od 2019 roku przez Instytut Pileckiego. Ten kluczowy dla misji Instytutu program jest poświęcony uhonorowaniu obywateli II Rzeczypospolitej zamordowanych za pomoc osobom narodowości żydowskiej podczas II wojny światowej.