Magdalena Łysiak

W 1952 roku, podczas pierwszej fazy budowy boiska sportowego dla Gimnazjum Jingyi, w mieście Yixing, w chińskiej prowincji Jiangsu, robotnicy natrafili na starożytny grobowiec. W środku znaleziono szkielet mężczyzny z całym wyposażeniem grobowym. Archeolodzy odczytali z zachowanej inskrypcji, iż jest to miejsce pochówku Zhou Chu, znanego generała, który zginął bohatersko w 297 roku n.e., walcząc z barbarzyńskimi najeźdźcami. Rozpoczęto standardowe prace archeologiczne, ale po jakimś czasie wybuchła sensacja. Otóż wokół szkieletu znaleziono resztki drogocennego pasa – było to 17 kawałków ze srebra i miedzi, ale niektóre z nich okazały się być… aluminiowe. Aluminium to srebrzystobiały, miękki, niemagnetyczny metal, mający niezwykłą odporność na korozję, ale warto dodać, iż dopiero w 1886 roku Francuz Paul Héroult i Amerykanin Charles Martin Hall odkryli, jak pozyskiwać duże ilości czystego aluminium za pomocą elektrolizy. Co więc kryło się w starożytnym chińskim grobowcu?

„Mars”, nazwany na cześć rzymskiego boga wojny, był niegdyś największym i najbardziej zaciekłym okrętem wojennym na świecie oraz czołowym okrętem floty szwedzkiego króla Eryka XIV. Statek zatonął w 1564 roku, podczas wojny siedmioletniej, grzebiąc na dnie Morza Bałtyckiego ok. 900 marynarzy oraz fortunę w złotych i srebrnych monetach. Według legendy było to wynikiem „gniewu Bożego” po tym, jak szwedzcy królowie przetopili kościelne dzwony na armaty dla okrętów wojennych.

Pewna rodzina przyszła kiedyś nad jezioro w pobliżu Schöningen (w dzisiejszej Dolnej Saksonii w Niemczech). Niedawno odnaleziono ślady ich stóp zastygłe w skamieniałym błocie. Nie byłoby w tym nic niezwykłego, gdyby nie fakt, że wycieczka ta miała miejsce ok. 300 000 lat temu, a ślady te są jak do tej pory najstarszymi znalezionymi odciskami stóp ludzi w Niemczech, należących przypuszczalnie do Homo heidelbergensis.

Przy szachownicy dziejów zmieniają się wielcy i pomniejsi gracze, ale tylko raz na jakiś czas zjawia się ktoś, kto wywraca stolik. Kimś takim bez wątpienia był Mikołaj Kopernik, jeden z największych, a przy tym bezkrwawych rewolucjonistów w historii. Rewolucjonista powszechnej świadomości. Jego nazwisko zna każdy, ale na ile znamy go jako człowieka? – napisano na stronach Zamku Królewskiego w Warszawie. W tym roku obchodzimy Rok Kopernika z okazji 550-lecia jego urodzin.