Magdalena Łysiak

W szeregach powstańców styczniowych na różnych etapach zmagań walczyło łącznie ponad 200 tysięcy osób, zaś ciężar rosyjskich represji odczuła znaczna część społeczeństwa. Jest to niewątpliwie jedna z najtragiczniejszych kart w historii walk narodowowyzwoleńczych w Europie Środkowo-Wschodniej, jednak jej pokłosiem były nie tylko mogiły i złamane życiorysy. Duchowa scheda powstania styczniowego położyła podwaliny pod nowoczesną tożsamość kilku narodów, wzmocniła solidarność międzystanową, na nowo zdefiniowała poczucie wspólnoty i patriotycznego obowiązku. Stała się także mitem założycielskim dwóch państw, które wybiły się na niepodległość w 1918 roku – II Rzeczypospolitej i Republiki Litewskiej.

Homo sapiens ewoluował w Afryce od co najmniej 315 000 lat. Ślady bytności neandertalczyków w Europie sięgają co najmniej 400 000 lat wstecz. Już 250 000 lat temu mieszali oni minerały, takie jak hematyt (ochra) i mangan, z płynami, tworząc czerwone i czarne farby. Ich sztuka wydaje się być bardziej abstrakcyjna niż stereotypowe postacie i malowidła naskalne Homo sapiens.

Cukier, znany od wieków w Indiach i świecie arabskim, do Europy przywędrował dopiero wraz z krzyżowcami pod koniec XI wieku. Nazywano go „słodką solą”. Był tak drogi, że mogli pozwolić sobie na jego używanie jedynie królowie, papieże i cesarze. Postrzegany jako symbol statusu, wskazywał na władzę i bogactwo. Źródła z epoki porównują go do drogocennych pereł i egzotycznych przypraw. Ale ten luksusowy i pyszny dodatek miał, tak jak i dzisiaj, swoją ciemną stronę. Jedną z jego „ofiar” była Elżbieta I, królowa Anglii.

Pod koniec grudnia 1932 roku Marian Rejewski, polski matematyk i kryptolog, złamał szyfr Enigmy, maszyny szyfrującej używanej przez hitlerowskie Niemcy. Złamanie kodu Enigmy ostatecznie przełożyło się na zwycięstwo nad Niemcami w II wojnie światowej oraz uchroniło od zagłady wiele istnień ludzkich. a