Magdalena Łysiak

Na początku XVII wieku Bartłomiej Schachmann, burmistrz Gdańska, wybrał się w swoją wielką podróż do Włoch. Tam zachłysnął się włoską sztuką, niesamowitymi fontannami Rzymu i pięknymi rzeźbami, pozostałościami po imperium. Nic dziwnego, że zamarzył sobie, by kawałek Italii zbudować też w swym rodzinnym mieście. Wybór tematu był oczywisty – Neptun, pan oceanów. Rajcy miejscy ustalili też, że bóg morza ma być zwrócony przodem ku kamienicom, które były siedzibą królów polskich w czasie ich pobytu w Gdańsku oraz ma mieć pochyloną przed nimi głowę.

Civita Giuliana to rzymska willa, która była wiejską rezydencją jednego z bogatych mieszkańców Pompei. Archeolodzy odkryli ją na północ od miasta, a prace badawcze rozpoczęły się w roku 2017. Na światło dzienne wydobyto do tej pory wóz i szczątki trzech koni, a także, w listopadzie ubiegłego roku, ciała dwóch mężczyzn – zamożnego właściciela ziemskiego i jego niewolnika, którzy zostali zabici przez wybuch 25 października 79 r. n.e. Ostatnio udało się odkopać pokój, który służył za mieszkanie niewolnikom pracującym w Civita Giuliana.

Wielką promotorką pierwszych „szczepień” czyli celowego zarażania ludzi zdrowych była na początku XVIII wieku lady Mary Wortley Montagu, żona byłego ambasadora brytyjskiego w państwie osmańskim. Tam właśnie spotkała się z zakażaniem, szczególnie dzieci, wydzieliną ropną chorych, i z satysfakcją pisała, że dawało to świetne rezultaty i organizm bronił się przed chorobą, a objawy jej były zdecydowanie mniejsze. W 1721 roku lady Mary wraz z chirurgiem Charlesem Maitlandem przeprowadzili eksperyment na więźniach-ochotnikach w londyńskim więzieniu Newgate. Naocznym świadkiem tego eksperymentu był pochodzący z Mazur Matthias Ernst Boretius.

Cytadela w Smoleńsku, zwana na cześć Zygmunta III Wazy Cytadelą Zygmuntowską, została zbudowana przez Wilhelma Appelmana na polecenie królewicza Władysława Wazy. Miała wypełnić miejsce w umocnieniach miasta, które zostało zniszczone w latach 1609‒1611 podczas oblężenia przez wojska polsko-litewskie. Appelman wspólnie z Władysławem zdecydowali, że wzorcem dla budowli będzie cytadela w Antwerpii. Trzy bastiony zostały wysunięte na zewnątrz murów mając parowy rzeczki Czuryłówki. Dwa pozostałe przygotowano tak, by działa trzymały w ryzach miasto, co miało ochronić oddziały polskie przed buntem prawosławnych mieszkańców Smoleńska.