Magdalena Łysiak

Panna na niedźwiedziu, ornamenty roślinne i gałęziowe, kartusze, wzory geometryczne – takie malowidła odnaleźli konserwatorzy w krużgankach opactwa Benedyktynów w Tyńcu. Najstarsze pochodzą z ostatniej ćwierci XV wieku, najmłodsze – z połowy XVIII stulecia. W 2044 roku opactwo w Tyńcu będzie obchodziło 1000-lecie powstania. To najstarszy wciąż działający benedyktyński klasztor w Polsce.

Choroba zwana syfilisem lub kiłą pojawiła się równocześnie pod koniec XV wieku w Europie i obu Amerykach. Uczeni skłaniali się ku tezie, że przywleczona została ze Starego Świata na statkach Krzysztofa Kolumba do nowo odkrytych ziem, gdzie zaczęła siać spustoszenie. Jednak najnowsze badania jednoznacznie wykazały, że kierunek podróży syfilisu był całkowicie odwrotny i to Ameryka odpowiada za pierwszy wybuch choroby w Europie – w 1495 roku podczas włoskiej kampanii króla Francji Karola VIII.

Wrak statku znaleziony w 2013 roku u kenijskiego wybrzeża Ngomeni, może być słynnym statkiem Vasco da Gamy – „Sāo Jorge”, który zatonął w 1524 roku podczas kolejnej podróży odkrywcy. Jeśli się to potwierdzi, będzie to nie tylko jeden z ważniejszych odnalezionych statków, które zapisały się w historii świata, ale i najwcześniejszy znany europejski wrak na Oceanie Indyjskim.

Fotografie wrocławskich wnętrz z przełomu lat 50. i 60. XX w., oraz przedmiotów wyposażenia domów i miejsc użyteczności publicznej można zobaczyć na wystawie w Muzeum Architektury we Wrocławiu. Pragnienie zmian w tamtym okresie w szczególnym stopniu stało się udziałem pokolenia polskich projektantów i projektantek urodzonych w latach 20. XX w., przyjętych do szkół artystycznych tuż po zakończeniu II wojny światowej. Różnorakie doświadczenia życiowe i artystyczne pedagogów oraz stopniowo dojrzewające plastyczne koncepcje grona ich wychowanków spotkały się w tym czasie m.in. w murach wrocławskiej Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych, zapoczątkowując ożywczy dialog dwóch generacji.