Magdalena Łysiak

W dawnych wiekach żeglowanie na otwartym morzu było dalekie od spokojnego. Wszystkie otwarte wody penetrowali spragnieni łupów piraci. Szczególnie złą sławą okryli się korsarze berberyjscy, zwani też osmańskimi. Robili wypady z wybrzeży Afryki Północnej, od portów Algieru, Tunisu, Trypolisu i Salé. Od końca XV do XIX wieku terroryzowali cały basen Morze Śródziemne, a nawet docierając do Oceanu Atlantyckiego. Ich działalność wywarła znaczący wpływ na mocarstwa europejskie i ich kolonie, kształtując zarówno prawo morskie, jak i stosunki międzynarodowe. Piraci ci byli w przeważającej mierze muzułmanami, a ich rozboje były na rekę Imperium Osmańskiemu.

Dlaczego dyktatura Mariana Langiewicza trwała zaledwie kilka dni? Jaki był udział kobiet w Powstaniu Styczniowym? Co wspólnego z insurekcją 1863 roku ma kwiat nieśmiertelnika? Odpowiedzi na te inne pytania związane z największym zrywem niepodległościowym w historii Polski XIX wieku można odnaleźć na wystawie plenerowej Muzeum Historii Polski „Powstali 1863–64”, poświęconej Powstaniu Styczniowemu.

Fort III w Pomiechówku był miejscem kaźni tysięcy Polaków i Żydów z terenu północnego Mazowsza. Zbudowany został w latach 1883–1888, był terenem walk podczas I i II wojny światowej. Po wybuchu II wojny światowej stał się obozem jenieckim, a następnie obozem przesiedleńczym, wreszcie gettem (1941), więzieniem karno-śledczym i miejscem masowych egzekucji dla dystryktu ciechanowskiego (1941– 1944), na koniec obozem przejściowym dla powstańców warszawskich oraz ludności cywilnej Warszawy i okolic (1944).

Sergiusz Piasecki to „enfant terrible” i zarazem cudowne dziecko polskiej literatury. Postać o wielu twarzach, często do siebie nieprzystających. Chuligan, przemytnik, człowiek kresowego półświatka. Nieprzejednany antykomunista i współpracownik wywiadu II RP. Pisarz, który „narodził się” w więzieniu. Aktywny żołnierz akowskiego podziemia podczas II wojny światowej. Okres powojenny spędził na emigracji, współpracując z pismami emigracyjnymi. Był gorącym i nieprzejednanym przeciwnikiem reżimu komunistycznego i salonu literackiego w PRL-u, oponentem Czesława Miłosza po jego ucieczce. Zapamiętany przede wszystkim jako autor brawurowej powieści „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy” czy też „Zapisków oficera Armii Czerwonej".