Magdalena Łysiak

W obliczu Boga Wszechmogącego i Najświętszej Marii Panny Królowej Korony Polskiej, kładę swe ręce na ten święty krzyż, znak męki i zbawienia, i przysięgam być wierny ojczyźnie mej, Rzeczpospolitej Polskiej, stać nieugięcie na straży jej honoru i o wyzwolenie jej z niewoli walczyć ze wszystkich sił, aż do ofiary życia mego. Prezydentowi Rzeczpospolitej Polskiej i rozkazom naczelnego wodza oraz wyznaczonemu przezeń dowódcy Armii Krajowej będę bezwzględnie posłuszny, a tajemnicy niezłomnie dochowam, cokolwiek by mnie spotkać miało. Tak mi dopomóż Bóg.

W historycznych wnętrzach krakowskiego zamku można jeszcze przez kilka dni oglądać pamiątki zachowanych po koronacjach Augusta II Mocnego (1697) oraz Augusta III i jego żony Marii Józefy (1734). To były dwie ostatnie tego typu uroczystości na Wawelu. Wystawa opowiada też o polskim ceremoniale koronacyjnym, który wykrystalizował się w późnym średniowieczu. Obaj władcy z dynastii Wettynów starali się bowiem uszanować odwieczny rytuał, dopuszczając jednak pewne odstępstwa wynikające z jednej strony z ówczesnego kontekstu politycznego, z drugiej strony z chęci zaakcentowania przez nich pewnych treści propagandowych.

Górą Zyndrama w Maszkowicach to prehistoryczne osiedle obronne z wczesnej epoki brązu. Kamienne fortyfikacje z 1750 r. p.n.e. są jednym z najstarszych w tej części Europy kamiennych budowli obronnych. Ich rozwiązania konstrukcyjne przypominają budowle z obszaru śródziemnomorskiego. Być może więc założyciele osady pochodzili z tamtego rejonu. Mur miał ok. 200 m długości i otaczał osadę od wschodu i północy.

Szukano ich wiele lat. Zostały ukryte po wybuchu II wojny światowej. Tuż przed świętami Bożego Narodzenia 2024 roku tajna skrytka została wreszcie odnaleziona, a na światło dzienne wyjęto z niej insygnia grobowe władców Rzeczypospolitej Obojga Narodów: króla Polski i wielkiego księcia litewskiego Aleksandra Jagiellończyka, pierwszej żony Zygmunta Augusta Elżbiety Habsburżanki i jego drugiej żony Barbary Radziwiłłówny.