Magdalena Łysiak

Historie „Zawołanych” zawsze są niezwykłe, taka jest też historia z Somianki: Mieczysław Żemojtel, odznaczony Medalem Niepodległości, ojciec rodziny, który dał schronienie w majątku żydowskiemu rodzeństwu; członkowie jego rodziny – syn, który zginął jako żołnierz AK, i córka – uczestniczka tajnych kompletów. Młodziutka Żydówka, znana jako Anna Kowalska, której niezłomna postawa w czasie bestialskiego „przesłuchania” przez niemieckich żandarmów ocaliła trzy uczestniczące w akcji pomocowej pracownie majątku, z których dwie były niemal jej rówieśnicami – mówi Kamila Sachnowska, kierownik działu ds. Zawołanych po imieniu Instytutu Pileckiego. 21 czerwca w Somiance Instytut Pileckiego upamiętni Mieczysława Żemojtela, zamordowanego w obozie koncentracyjnym na Majdanku za pomoc Annie i Marianowi Kowalskim, żydowskiemu rodzeństwu. W Somiance zostanie także upamiętniona Anna Kowalska, której niezłomna postawa prawdopodobnie ocaliła życie trzem pomagającym jej Polkom. To 32. uroczystość zrealizowana w ramach programu „Zawołani po imieniu”, poświęconego tym, którzy w czasie niemieckiej okupacji za pomoc skazanym na zagładę Żydom stracili życie.

W XVIII wieku, we francuskiej prowincji Gévaudan, grasował tajemniczy potwór zabijający ludzi. Pierwszą ofiarą była czternastoletnia Jeanne Boulet, zabita we wsi Hubacs 30 czerwca 1764 roku, a ostatnią dziewiętnastoletnia Jeanne Bastide, którą znaleziono z rozszarpanym gardłem w dniu 17 czerwca 1767. Przez te trzy lata odnotowano 157 ataków, 104 osoby zginęły. Stworzenie, nazwane „Bestią z Gévaudan” napadało na dzieci i młodzież oraz na kobiety. Co ciekawe, źródła z epoki twierdzą, że nigdy nie zginęła osoba płci męskiej powyżej osiemnastego roku życia. Do dziś nie wiadomo, z czym ówcześni ludzie mieli do czynienia.

Polski Pawilon, którego organizatorem jest Instytut Adama Mickiewicza został nagrodzony medalem na otwarciu London Design Biennale. Wystawa „Poetyka konieczności”, której tegoroczny temat dotyczy Ukrainy, została wyróżniona w kategorii „Awarded to the most outstanding overall contribution” przez jury Biennale.

Odnaleziono zbiorową mogiłę ofiar zbrodni niemieckich dokonanych w pierwszych miesiącach II wojny światowej w Lesie Szpęgawskim. Podczas prac odnaleziono również szereg rzeczy osobistych należących do zamordowanych, osób, przykładowo: złote obrączki, srebrne zegarki, obrączki z metali nieszlachetnych, krzyżyki, medaliki, guziki cywilne jak i wojskowe z okresu II Rzeczypospolitej, polskie monety drobnego nominału sprzed 1939 roku oraz spinki mankietowe – podano w komunikacie IPN. Niektóre ofiary miał od kilku do kilkunastu lat.