Magdalena Łysiak

Od upadku powstania warszawskiego stolica Polski była sukcesywnie niszczona przez specjalne oddziały niemieckie. Niemcy wywozili z miasta wszystko, co przedstawiało jakąkolwiek wartość. Szacuje się, że z Warszawy wyjechało co najmniej 45 tys. wagonów z łupami. Następnie do akcji przystąpili żołnierze tzw. Brandkommando, do zadań których należało podpalanie budynków oraz saperzy, którzy wysadzali kamienice oraz wszystkie budynki przedstawiające znaczenie historyczne lub kulturowe. Wśród nich znalazł się Zamek Królewski, Pałac Saski, pomnik księcia Józefa Poniatowskiego, warszawska Katedra wraz z przylegającym doń kościołem oo. Jezuitów i wiele więcej. Warszawa została zniszczona najbardziej spośród miast europejskich w czasie II wojny światowej.

System komunizmu i narodowego socjalizmu były tym samym złem, ale przed rokiem 39 Hitler mógłby być tylko uczniem Stalina, który już wtedy wymordował miliony ludzi. Na Festiwalu NNW odbyła się bardzo ważna debata JAK OPOWIADAĆ ŚWIATU O TOTALITARYZMACH? O milionach ofiar dwóch reżimów, o tym jak należy mówić, byśmy byli wysłuchani i dlaczego trzeba przekazywać wiedzę popartą emocjami rozmawiali: dr Réka Földváryné Kiss (prezes węgierskiego KPN), dr Marcin Zarzecki (prezes PFN), dr Karol Nawrocki (prezes IPN), Ganbaatar Adiya (dyplomata, były ambasador Mongolii w Polsce), dr Marek Mutor (prezes PEMC), kpt. Krzysztof Flizak (oficer armii USA, najmłodszy żołnierz armii Andersa). Debatę poprowadził redaktor Tomasz Łysiak.

Kiedy nie milkną jeszcze medialne echa beatyfikacji Rodziny Ulmów, kiedy pojawiają się pytania, czy postawa Ulmów była odosobniona, czy też są oni symbolem częstej, solidarnej postawy Polaków, Instytut Pileckiego stawia 34. kamień pamięci kolejnej rodzinie zamordowanej za pomoc Żydom podczas okupacji niemieckiej. 21 września w Gamratce k. Mińska Mazowieckiego Instytut Pileckiego upamiętni Zofię i Aleksandra Kurów, matkę i syna, zamordowanych przez niemiecką policję za pomoc trzem Żydom, którym udało się uciec z mińskiego getta.

W czasie okupacji Niemcy utworzyli w Przemyślu getto, do którego przesiedlono Żydów z całego powiatu. Przeszło przez nie około 22 tys. osób. 11 września 1943 r. formalnie je zlikwidowano, a ponad 4000 ostatnich mieszkańców getta wysłano do obozu koncentracyjnego Auschwitz, obozu pracy w Szebniach i obozu pracy przy Stalowej Woli.