II wojna światowa

Wśród 50 tys. powstańców, którzy zbrojnie wystąpili przeciwko niemieckim okupantom, znalazły się również dzieci i młodzież. Wielu najmłodszych uczestników powstania oddało życie za wolną Polskę, była wśród nich m.in. 15-letnia Basia Nazdrowicz „Wiewiórka”, której grób znajduje się na Starym Cmentarzu w Łodzi.

Dwight Eisenhower, naczelny dowódca Alianckich Ekspedycyjnych Sił Zbrojnych, swoją książkę wspomnieniową z wojny na Starym Kontynencie w latach 1943-1945, zatytułował – „Krucjata w Europie”. Seria osiemdziesiątych rocznic, jakie obchodzimy w tym roku, przenosi nas do przełomowego na Zachodzie roku 1944. To wówczas miały miejsce tak olbrzymie operacje militarne, jak bitwa o Monte Cassino czy operacja Overlord, a także – co ważne – powstanie w Warszawie. Krucjata to walka Krzyżowców o odzyskanie „ziemi świętej”, walka w imię Dobra ze złem. Z jakim „złem” jednak mieliśmy do czynienia? Kto i jak je identyfikował?

Idea nawiązania łączności lotniczej z okupowaną Polską powstała już w 1939 r. 28 listopada gen. Władysław Sikorski zobowiązał dowództwo lotnictwa do stworzenia komórki lotniczej zdolnej nawiązać komunikację z Warszawą, Krakowem i Lwowem. Ruch oporu potrzebował wsparcia – zarówno sprzętowego, jak i personalnego. Materiały wywiadowcze, zdobyte i opracowane w kraju, należało też dostarczyć aliantom. Jeśli zaopatrzenie dla podziemia można było zrzucić na spadochronach to nie wszystkie informacje (a przede wszystkim ludzi) można było przesłać drogą radiową. Jako środek transportu planowano wykorzystać samoloty LOT-u, które zdołano ewakuować z kraju lub samoloty sportowe RWD-13, znane ze zdolności lądowania w przygodnym terenie.