II wojna światowa

Fort III w Pomiechówku był miejscem kaźni tysięcy Polaków i Żydów z terenu północnego Mazowsza. Zbudowany został w latach 1883–1888, był terenem walk podczas I i II wojny światowej. Po wybuchu II wojny światowej stał się obozem jenieckim, a następnie obozem przesiedleńczym, wreszcie gettem (1941), więzieniem karno-śledczym i miejscem masowych egzekucji dla dystryktu ciechanowskiego (1941– 1944), na koniec obozem przejściowym dla powstańców warszawskich oraz ludności cywilnej Warszawy i okolic (1944).

Glibert Keith Chesterton napisał „Heroiczne opowieści są częścią edukacji religijnej: mają nas nauczyć, że posiadamy dusze”. Zaś François Furet dostrzegł, iż „historia polityczna jest też zatem przede wszystkim opowieścią o ludzkiej wolności oglądanej z perspektywy przemian i postępu. […] Taka historia jest w istocie prawdziwą powieścią narodów…”. Czy współczesny historyk może być bardem i snuć heroiczną opowieść odwołującą się do serc i dusz, do tkwiącej w człowieku tęsknoty za tym, co dobre i słuszne? Tęsknoty, którą znamy jako dzieci i której stopniowo wyrzekamy się z powodu konieczności stawania się racjonalnymi i pragmatycznymi dorosłymi? Lecz któż z nas nie tęskni za dziecięcą niewinnością, młodzieńczym gorącem uczuć, przekonaniem by robić to, co słuszne i na pohybel konsekwencjom? Oto jedna z naszych ojczystych opowieści – o miłości, wolności i śmierci. Opowieść o Janie Piwniku.

FBI zwróciło niedawno Japonii kolekcję dóbr kultury, która została ukradzione przez amerykańskiego żołnierza w czasie II wojny światowej. W skład XVIII i XIX-wiecznych dzieł sztuki wchodziło kilka malowanych zwojów, wiele przedmiotów z ceramiki oraz ręcznie rysowana mapę Okinawy. Wszystko zostało znalezione już po śmierci mężczyzny, kiedy rodzina przeglądała zawartość schowanej głęboko w szafie walizki. Był w niej także list mówiący o tym, że żołnierz zabrał dzieła sztuki szabrownikom, grasującym na wyspie po amerykańskiej inwazji 1 kwietnia 1945 roku.