Józef Piłsudski

Być może jedną z najciekawszych spraw dotyczących Bitwy Warszawskiej z połowy sierpnia 1920 roku było takie współdziałanie wszystkich sił polskich biorących w niej udział, dzięki któremu mogło się w ogóle udać słynne „kontruderzenie znad Wieprza”. Gdy 16 sierpnia oddziały Frontu Środkowego, pod bezpośrednim dowództwem Józefa Piłsudskiego, uderzyły na sowiecką Grupę Mozyrską – był to początek porażającej klęski bolszewików. Jednak wszystko mogło potoczyć się zupełnie inaczej. Plan obarczony był wielkim ryzykiem.

Marszałek Józef Piłsudski zmarł 12 maja 1935 r. Został pochowany na Wawelu, a jego serce w Wilnie przy matce. "Niech dumne serce u stóp dumnej matki spoczywa" - zaznaczył w testamencie. Uroczystości pogrzebowe objęły całą ówczesną Polskę. Każdy chciał złożyć hołd jednemu z Ojców Niepodległości. "Gazeta Polska" 90 lat temu szczegółowo opisywała tamte wydarzenia.

Na Litwie odsłonięto tablicę upamiętniającą akcję pod Bezdanami, czyli napad na rosyjski pociąg pocztowy, który przewoził pieniądze z Królestwa Polskiego do Petersburga, przeprowadzony 26 września 1908 roku przez członków Organizacji Bojowej PPS. W napadzie wzięło udział czterech późniejszych premierów Polski - Józef Piłsudski, Walery Sławek, Aleksander Prystor i Tomasz Arciszewski. Na czele grupy, która zrabowała 200 tysięcy rubli, stał Józef Piłsudski. Przewodniczący polskiej delegacji w Bezdanach, szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, Jan Józef Kasprzyk wspomniał m.in. słowa Aleksandry Szczerbińskiej, przyszłej żony Piłsudskiego, Aleksandry, która miała powiedzieć do Piłsudskiego, kiedy podnoszono worki z pieniędzmi: „To chyba jest dużo pieniędzy, bo ciężkie są te worki, a on popatrzył na tę zdobycz i powiedział: >>To nie są pieniądze, to jest wolność, dla tych, którzy teraz są niewolnikami<<”.