Obecna, czteroletnia kadencja sędziowskiej "piętnastki" - członków Krajowej Rady Sądownictwa, kończy się 13 maja. Wybór ich następców wstępnie zaplanowany jest na posiedzenie Sejmu, które odbędzie się w 13-15 maja 2026 r.
Minister Żurek we współpracy z "Iustitią" zamierzają zorganizować „prawyborcze” głosowanie wśród sędziów, a następnie przedstawić wyłonioną w ten sposób listę marszałkowi Sejmu – posłowie mieliby jedynie ją potwierdzić. Ten scenariusz wywołuje sprzeciw znacznej części środowiska prawniczego.
Pomysł ten zaopiniowali jednak pozytywnie prezesi 10 sądów apelacyjnych we wspólnym stanowisku opublikowanym 9 marca 2026 r.
Problem w tym, że postulowana przez nich procedura opiniowania kandydatów kłóci się z treścią obowiązującej ustawy. Prezesi jednak stanowczo się takiemu poglądowi sprzeciwiają i podkreślają, że wyboru nowych członków KRS ostatecznie dokona Sejm. Według nich "opiniowanie to jest wypowiedzią ściśle dotyczącą funkcjonowania władzy sądowniczej" i wskazują, że "nikt nie może zabronić sędziom oraz zgromadzeniom sędziów wyrażania opinii w przedmiocie funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości"
- pisaliśmy na naszych stronach.
Pozaprawne prawybory
Jak ujawniliśmy, w sądach w całej Polsce odbywają się spotkania 15 kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa popieranych przez stowarzyszenia Iustitia i Themis.
Zgodnie z wolą ministra Waldemara Żurka 20 kwietnia w większości polskich sądów mają się odbyć zgromadzenia ogólne sędziów, podczas których opiniowani będą kandydaci do KRS.
Sędzia Łukasz Piebiak zwraca uwagę, że tego rodzaju organizacja zgromadzeń nie ma żadnych podstaw w prawie. Stowarzyszenie Prawnicy dla Polski zaapelowało do sędziów o powstrzymanie się od udziału w tych pozaprawnych inicjatywach.
W rozmowie z "GPC" sędzia Piebiak wskazał, że stowarzyszenie wystąpi do prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z uwagi na możliwość złamania przepisów ustawy o ochronie danych w toku zgromadzeń "opiniujących".
Inspektor ochrony danych: Istotne ryzyko naruszenia przepisów
Teraz Prawnicy dla Polski pokazali opinię inspektora ochrony danych osobowych Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie "dopuszczalności przetwarzania danych osobowych kandydatów na członków KRS w związku z organizacją nieformalnych procedur wyłaniania kandydatów".
"Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, w szczególności przepisami ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa, wyboru piętnastu członków KRS spośród sędziów dokonuje Sejm RP. Podkreślenia wymaga, że ustawa ta nie przewiduje jakiejkolwiek procedury udziału Zgromadzenia Ogólnego Sędziów NSA w procesie wyborczym, ani w żaden sposób nie reguluje procesu opiniowania kandydatów przez środowisko sędziowskie. Uchwała Sejmu RP, zachęcająca do przedstawienia przez ZO Sędziów NSA opinii o kandydatach do KRS, o której mowa powyżej, nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego w rozumienia art. 87 Konstytucji RP"
- czytamy w piśmie iod.
Inspektor Dariusz Rosiak zarekomendował w swojej opinii "zaniechanie przetwarzania danych osobowych kandydatów do KRS poza trybem przewidzianym w obowiązujących przepisach prawa".
"Podejmowanie takich działań wiąże się bowiem z istotnym ryzykiem naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, a także potencjalną odpowiedzialnością prawną"
- dodał.
PdP: Przykrywanie kompromitacji
Zdaniem Stowarzyszenia Prawnicy dla Polski "kaściarski wynalazek prawyborów podczas zgromadzeń ogólnych w sądach ma na celu przykrycie kompromitacji kandydatów Iustitii i Themis w procesie gromadzenia głosów poparcia".
"Ich top kandydat zebrał około 400 podpisów, podczas gdy każdy z kandydatów Prawników dla Polski uzyskał ich ponad 20 tys." - przekazano.
Przypomniano we wpisie, że ustawa o KRS nie przewiduje udziału samorządu sędziowskiego w procesie opiniowania, a "żaden polski obywatel nie może być zmuszony do udziału w jakichkolwiek procesach wyborczych".
"Nakazanie sędziom udziału w zgromadzeniach ogólnych jest ingerencją w obywatelskie prawa wyborczego oraz w sędziowską niezawisłość"
- wskazało stowarzyszenia.
Co więcej, zgodnie z opinią iod przy NSA podczas zgromadzeń "dochodzi do naruszenia przepisów prawa unijnego o ochronie danych osobowych".
📢
— Prawnicy dla Polski (@PRAWNICYdlaPOL) April 18, 2026
Kaściarski wynalazek prawyborów podczas zgromadzeń ogólnych w sądach ma na celu przykrycie kompromitacji kandydatów @JudgesSsp oraz #themis w procesie gromadzenia głosów poparcia.
Ich top kandydat zebrał około 400. podpisów - podczas gdy każdy z kandydatów @PRAWNICYdlaPOL… pic.twitter.com/BdxKr7nZYY
