Prof. Sławomir Cenckiewicz, szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego, kilka dni temu na antenie Polsat News stwierdził, że mechanizm warunkowości, obowiązujący przy pożyczce SAFE, "to broń atomowa".
- W punkcie 35. rozporządzenia na temat SAFE jest odesłanie do odpowiedniego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego, który w całym długim katalogu po prostu mówi o tym, że kwestia funduszy europejskich jest uzależniona od tego, w jaki sposób dane państwo realizuje politykę, powiedzmy, sprawiedliwości, praw człowieka i tak dalej, i tak dalej
- mówił Cenckiewicz.
- To jest broń atomowa, która gdzieś nad tym wielkim kredytem będzie wisiała - podkreślił.
Strona rządowa przekonuje mechanizm warunkowości dotyczy jedynie "rzetelności wydatkowania środków". Takie stanowisko przedstawił m.in. szef Ministerstwa Obrony Narodowej, Władysław Kosiniak-Kamysz.
"Trzykrotnie wyższe ryzyko"
Doradca prezydenta RP, wieloletni eurodeputowany, Jacek Saryusz-Wolski, stwierdził wprost, że "unijna warunkowość" zawarta w SAFE, jest jeszcze bardziej ryzykowna niż ta związana z Krajowymi Planami Odbudowy.
- Ryzyko jest co najmniej trzykrotnie większe w porównaniu do KPO, bo wynika po pierwsze z utrwalonej praktyki łamania unijnego prawa przez KE i Radę UE, dowiedzionej praktyki bezprawnych przemocowych działań przez KE oraz z procedury samego SAFE, która pozwala KE dowolnie zawieszać wypłaty w oparciu o arbitralną i dyskrecjonalną kategorię "satisfactory" - "zadowalający"
- ocenił Saryusz-Wolski.
Co więcej, zdaniem Saryusza-Wolskiego, SAFE objęty jest ogólną systemową warunkowością budżetową, której nie zastosowano wobec KPO, bo ten miał własną wbudowaną warunkowość, ale "zastosowano ją z całą mocą wobec Węgier i ich funduszy spójności".
- SAFE dotyczy niepomiernie bardziej egzystencjalnie wrażliwej, niż w przypadku KPO, sfery bezpieczeństwa i obrony oraz samego jądra suwerenności - wskazał Saryusz-Wolski.
RYZYKO zw. z UNIJNĄ WARUNKOWOŚCIĄ, której podlega #SAFE jest WYŻSZE niż w przypadku KPO.
— Jacek Saryusz-Wolski (@JSaryuszWolski) February 23, 2026
Jest conajmniej 3-KROTNIE WIĘKSZE,
w porównaniu do KPO, bo:
1/ wynika utrwalonej praktyki lamania unijnego prawa przez KE i Radę UE, dowiedzionej praktyki bezprawnych przemocowych…