IPN

Centrum Edukacyjnego IPN im. Janusza Kurtyki „Przystanek Histroria” w Warszawie pokazuje przejmującą wystawę „Dzieci Zamojszczyzny – historie prawdziwe” autorstwa dr Beaty Kozaczyńskiej z Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach. Na wystawie ukazane są wojenne losy polskich dzieci wysiedlonych z Zamojszczyzny do obozów przejściowych w Zamościu i Zwierzyńcu, a stamtąd do: Generalnego Gubernatorstwa (w sześciu „transportach śmierci”), KL Auschwitz II-Birkenau, KL Lublin (Majdanek), do powiatu puławskiego oraz do Rzeszy na przymusowe roboty. Wystawa przypomina też o polskich dzieciach zrabowanych rodzicom na Zamojszczyźnie – dzieciach z „zatartą” tożsamością, które zostały zgermanizowane i po wojnie żyły w nieświadomości swojego polskiego pochodzenia. Przedstawiono także akcję ratowania ok. 480 polskich dzieci z obozowego piekła w Zwierzyńcu – przez Różę i Jana Zamoyskich. To, jak dotąd, mało znana karta gehenny dzieci z Zamojszczyzny.

Na 40. rocznicę pielgrzymki papieża, która okazała się przełomowa dla dziejów Polski, w Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II w Wadowicach krakowski IPN otworzył wystawę zatytułowaną „1979. Światło w mroku. Pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski w materiałach SB z archiwum Instytutu Pamięci Narodowej”.

Przyjazd Jana Pawła II do Polski może być wykorzystany do szerzenia „antysocjalistycznych nastrojów” i „klerykalnego wstecznictwa” – napisał w rozkazie z 8 maja 1979 r. Czesław Kiszczak, ówczesny szef WSW. IPN uruchomił portal o pierwszej pielgrzymce papieskiej do Polski.