W raporcie NIK czytamy, że Elewarr przestała pełnić kluczową rolę w stabilizacji rynku zbóż oraz w przechowywaniu zapasów interwencyjnych Unii Europejskiej. Dodatkowo zmalała jej rola w przechowywaniu rezerw strategicznych, a przeprowadzone zmiany organizacyjne okazały się nieskuteczne.
Prezes Agencji Rynku Rolnego nie zapobiegł też pogorszeniu sytuacji ekonomiczno-finansowej firmy.
NIK już w poprzedniej kontroli, która miała miejsce w 2011 roku zaznaczyła, że członkowie zarządu przekroczyli dozwolone limity wynagrodzeń. Wtedy była to kwota 1 mln 401,8 tys. zł.
W ocenie Izby prezes Agencji Rynku Rolnego nie podjął działań w celu wyegzekwowania nienależnie pobranych w latach 2008-2010 wynagrodzeń przez członków rady nadzorczej, zarządu i głównego księgowego spółki. Tym samym prezes ARR dopuścił do przedawnienia roszczeń w kwocie 1 mln 401,8 tys. zł.
Ponadto prezes ARR ponownie - niezgodnie z ustawą kominową - zaakceptował wynagrodzenia dla członków zarządu spółki w kwocie 208 tys. zł. Zatem stwierdzone przez NIK w kontroli sprawdzającej nieprawidłowości finansowe wyniosły tym razem 1 mln 129,6 tys. zł (suma nienależnie pobranych wynagrodzeń przez członków zarządu i członków rady nadzorczej). Tak więc nieprawidłowości finansowe dotyczące nienależnie pobranych wynagrodzeń wyniosły łącznie (ustalenia z obu kontroli) 2 mln 531,4 tys. zł.
W 2010 r. utworzono stanowisko dyrektora generalnego. Zatrudniono na nim byłego prezesa firmy. Według NIK miało to na celu obejście ustawy o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (tzw. ustawy kominowej).
Kierownictwo Elewarru twierdzi, że spółka nie jest państwową osobą prawną i w związku z tym przepisy ustawy kominowej nie mają do niej zastosowania. Jednak Kolegium NIK, w którym zasiadają wybitni eksperci z zakresu prawa i ekonomii - profesorowie renomowanych polskich uczelni - stwierdziło jednogłośnie, że Elewarr jest państwową osobą prawną, bo właścicielem wszystkich udziałów firmy jest państwowa osoba prawna - Agencja Rynku Rolnego. Oznacza to, że ustawa kominowa ma tu zastosowanie.
Udział spółki w rynku zbóż i rzepaku stale ulegał zmniejszeniu. Następowała dalsza dekapitalizacja jej majątku. W okresie 2010-2013 średnioroczne wykorzystanie pojemności magazynowej spółki wyniosło około 40 proc. W 2013 r. udział Elewarru w przechowywaniu państwowych rezerw zbóż zmniejszył się o 7 proc. w stosunku do lat 2010-2012.
Ale w latach 2010-2012 mimo trudnej sytuacji ekonomicznej spółki nastąpił wzrost wynagrodzeń na stanowiskach kierowniczych, w tym dyrektora generalnego i dyrektorów oddziałów, aż o 30 proc.!
Wobec powyższych zaniedbań prezesa ARR i malejącej roli Elewarru w stabilizacji rynku zbóż i rzepaku NIK zwróciła się do ministra rolnictwa, aby w porozumieniu z ministrem finansów rozważył przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego i rozwiązanie spółki.
Izba przesłała także zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w sprawie niedopełnienia obowiązku zwrotu roszczeń w kwocie 1 mln 400 tys. zł i wyrządzenia spółce szkody majątkowej w wielkich rozmiarach.
