Tomasz Łysiak

Co chwila są wzmożenia. Występują one w Polsce, jak wstrząsy sejsmiczne na terenach zagrożonych trzęsieniami ziemi – raz są silne tak, że domy się walą, innym razem tylko zastawa się zatrzęsie w kredensach. 

Jasełka. Szopka. Dawny obyczaj przedstawiania historii Narodzenia Jezusa sięga początków XIII wieku. Zapoczątkowany przez świętego biedaczynę z Asyżu zawędrował wraz z franciszkanami do Polski, stając się częścią naszej kultury narodowo-religijnej. Do dzisiaj wystawiają Jasełka dzieci w salach szkolnych, a okres Bożego Narodzenia to olbrzymie bogactwo szopek, które przyozdabiają nie tylko kościoły, ale i domy prywatne.

Patrzę na jego zdjęcie – idzie w mundurze 2 korpusu rzymską ulicą. Rok 1945. To już po Monte Cassino, po uprzednim piekle w sowieckim łagrze, po całym szlaku z żołnierzami Andersa. Obok cytat z „Zapisków z martwego domu” Dostojewskiego, ze słowami o „innym świecie”. Mam Herlinga–Grudzińskiego na poczesnym miejscu w swojej duchowej bibliotece arcydzieł, zbiorze książek, które odcisnęły tak silne piętno na duszy, że mogę je na nowo „odczytywać”, przypominać sobie klimat czy sceny, nawet bez sięgania po realne woluminy.