Ma ponad 36 tysięcy hektarów. W Polsce znajduje się wojskowy kolos, który zna całe NATO

Ile poligonów jest w Polsce? Co najmniej 80, ale gdyby policzyć też te mniejsze, garnizonowe, na których oprócz ćwiczeń organizowane są m.in. pokazy militarne czy uroczystości wojskowe oraz te nieczynne (np. niedaleko Solca Kujawskiego), liczba ta byłaby jeszcze większa. Łącznie zajmują 0,58 proc. powierzchni Polski. To ok. 1800 km kwadratowych. Gdyby leżały obok siebie, zajęłyby powierzchnię prawie całej Teneryfy. Większość z nich powstała tuż przed albo zaraz po II wojnie światowej.

To jest prawdziwy poligon-gigant

Tak jak ewoluowało wojsko i jego wyposażenie, tak również zmieniał się charakter poligonów. Część z nich miała charakter „tajny”, jednak wynikał on głównie z prowadzonych tam działań aniżeli lokalizacji. Dziś w Polsce funkcjonuje m.in. pięć Ośrodków Szkolenia Poligonowego Wojsk Lądowych (OSPWL).

Największy w Polsce, a zarazem jeden z największych w Europie, to OSPWL w Drawsku Pomorskim. Zajmuje powierzchnię ponad 36 tys. hektarów. To główny punkt manewrów nie tylko w wymiarze krajowym, ale również w ramach NATO. To właśnie tam odbywają się najsłynniejsze i najważniejsze w naszym kraju ćwiczenia, w tym „Anakonda” i „Dragon”. 

Kluczowy w armii, a zwłaszcza dla szkolenia wojsk na wschodniej flance, jest OSPWL w Orzyszu w woj. warmińsko-mazurskim. Sercem poligonu jest Bemowo Piskie, gdzie stacjonują wojska NATO w ramach Batalionowej Grupy Bojowej (eFP). OSPWL Orzysz, dzięki rozbudowanej logistyce, pozwala na jednoczesne szkolenie i zakwaterowanie do 1,5 tys. żołnierzy. A jest o blisko połowę mniejszy od OSPWL w Drawsku. 

Stolica polskich pancerniaków i inne 

Na zachodzie kraju, w Żaganiu, mieści się kolejny Ośrodek Szkolenia Poligonowego Wojsk Lądowych. Ma powierzchnię 21 tys. hektarów. Miasto to nazywane jest stolicą polskich pancerniaków, ze względu na stacjonującą 11. Lubuską Dywizję Kawalerii Pancernej, zwaną „Czarną Dywizją”. To również tu odbywają się kluczowe manewry tego rodzaju wojsk.

OSPWL Nowa Dęba – pod względem powierzchni zajmuje drugie miejsce w Polsce. Dla poddziałów artyleryjskich i zmechanizowanych jest głównym miejscem certyfikacji, czyli sprawdzenia, czy dana jednostka jest zdolna do prowadzenia działań bojowych. 

OSPWL Wędrzyn – miejsce częstych ćwiczeń SZ RP z wojskami NATO. Położony jest na trudnym, zróżnicowanym terenie, co jest kluczowe przy organizacji całej gamy strategicznych manewrów, odzwierciedlających realne pole walki.

Inne ważne miejsca to m.in:

Centralny Poligon Sił Powietrznych (CPSP) w Ustce – najważniejszy i najbardziej wyspecjalizowany poligon tego rodzaju sił zbrojnych w Polsce.

Poligon w Nadarzycach (21. Ośrodek Szkolenia Poligonowego Nadarzyce) – największy w Europie poligon lotniczy dedykowany głównie załogom samolotów i śmigłowców do ćwiczeń w atakowaniu celów naziemnych.

Choć nie jest poligonem samym w sobie, ważne szkolenia odbywają się także na terenie Lotniczej Akademii Wojskowej (LAW) w Dęblinie.

Poligon Marynarki Wojennej w Gdyni – wykorzystywany m.in. jako poligon pomiarowy pól fizycznych okrętów, czyli jako swoista „stacja diagnostyczna”, z którego korzystają również jednostki państw bałtyckich (Litwy, Łotwy i Estonii). 

Poligon w Kazuniu Nowym – związany z 2. Mazowieckim Pułkiem Saperów. Jest kluczowym ośrodkiem szkoleniowym wojsk inżynieryjnych w Polsce. Ze względu na lokalizację nad Wisłą i Narwią, teren ten służy głównie do zadań saperskich, inżynieryjnych oraz szkolenia z zakresu przepraw wodnych. 

Poligon w Zielonce k. Warszawy – kontrolowany przez Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia, jest miejscem, gdzie prowadzone są szkolenia z zakresu dronów-kamikadze i innego nowoczesnego uzbrojenia. Został założony w trakcie zaboru rosyjskiego, ok. 1888 r.

Gdy jest okazja, warto odwiedzić

Różne miejsca, różne wielkości, różne przeznaczenie, ale ten sam cel – perfekcyjne wyszkolenie żołnierzy do realizacji zadań związanych z obroną Ojczyzny i współdziałaniem w ramach NATO. Intrygujące tajemnicami i historią, często robiące wrażenie rozmiarem. I tak jak nie wyobrażamy sobie wojska bez uzbrojenia, tak trudno sobie wyobrazić poligon bez żołnierzy. Warto pamiętać, że jednostki wojskowe coraz częściej otwierają bramy swoich koszar. To bardzo dobra okazja, by odwiedzić miejsce, które na co dzień – z wiadomych względów, jest zamknięte dla cywilów.