II wojna światowa

Instytut Pileckiego wydał niezwykłą książkę „Zarysy Pamięci”, zawierającą relacje z czasów II wojny światowej zilustrowane przez polskich rysowników. Ofiary zbrodni niemieckich i sowieckich, własnymi słowami – bez adaptacji, bez fabularyzacji, bez żadnych zabiegów scenariuszowych – opowiadają o przeżytym koszmarze. Ich spisanym świadectwom towarzyszą rysunki.

Archiwum Akt Nowych zaprezentowało rysunki uczniów szkół podstawowych, powstałe w 1946 r. z inicjatywy ówczesnego Ministerstwa Oświata. Z prostych, dziecięcych rysunków wyłania się tragiczny obraz wojny i okupacji w Polsce, makabryczna codzienność pełna egzekucji i terroru. To unikatowe i przede wszystkim wstrząsające świadectwa tamtych dni.

Po zakończeniu Powstania Warszawskiego, gdy z miasta wyjechali ocaleli mieszkańcy, Niemcy kontynuowali dzieło zniszczenia – rabowali, co się dało, palili i burzyli kolejne budynki. Kiedy w styczniu 1945 r. oddziały Armii Czerwonej wkroczyły do opuszczonej przez Niemców lewobrzeżnej Warszawy, zobaczyły olbrzymi cmentarz pokryty śniegiem i ruiny. Na ulicach, w gruzach, w mieszkaniach i piwnicach leżały niepogrzebane zwłoki pomordowanych żołnierzy oraz mieszkańców miasta.