„Wkrótce rozpoczniemy prace związane z usuwaniem zespołu pomnikowego żołnierzy radzieckich na Cmentarzu Antokolskim” – poinformował mer Wilna, Remigijus Szimaszius na Facebooku. Wyraził przekonanie, że Komitet Praw Człowieka ONZ został wprowadzony w błąd, i podkreślił, że nie ma czasu na prowadzenie śledztwa wyjaśniającego, które trwa od dwóch od pięciu lat.
- Nie mamy tyle czasu, wojna - zarówno na polu walki na Ukrainie, jak i w przestrzeni informacyjnej - toczy się teraz, więc nie będziemy czekać
– oświadczył.
Pomnik na Antokolu składa się z sześciu figur żołnierzy, przed którymi płonie wieczny ogień. Władze Wilna zamierzały usunąć go do 1 listopada. Prace wstrzymał jednak Komitet Praw Człowieka ONZ, który nałożył tymczasowe środki ochrony na wniosek grupy osób przedstawiających się jako etniczni Rosjanie.
Litewskie ministerstwo sprawiedliwości i władze Wilna podkreślają, że decyzja organu ONZ została podjęta w oparciu o błędną informację, jakoby pomnik stał na grobach poległych żołnierzy sowieckich. Tymczasem groby około 3 tys. wojskowych znajdują się po obu stronach pomnika.
- Groby nie miałyby być i nie będą usuwane – podkreślił Szimaszius. - Po prostu bezpiecznie usuniemy sowieckie propagandowe rzeźby.
Mer Wilna wyraża przekonanie, że decyzji usunięcia pomnika nie zablokuje litewski rząd, gdyż formalnie to on otrzymał odpowiedź ONZ.
- Wierzę, że rząd na jutrzejszym posiedzeniu nie wstrzyma (naszych) działań i w czwartek rozpoczniemy prace demontażowe, które potrwają około trzech tygodni.
Zespół pomnikowy na Antokolu, na powierzchni ponad 2 hektarów, jest najbardziej rozpoznawalnym na Litwie miejscem upamiętniającym żołnierzy radzieckich. W centralnym jego punkcie w 1984 roku ustawiono pomnik. Po obu jego stronach na sześciu tarasach znajdują się zbiorowe groby ponad 3 tys. żołnierzy radzieckich. Spoczywają tam również przywódcy władzy radzieckiej.
Jest to również miejsce, w którym 9 maja odbywają się centralne uroczystości z okazji zwycięstwa ZSRR w II wojnie światowej, z udziałem tysięcy Rosjan mieszkających na Litwie oraz rosyjskich dyplomatów.
Na Litwie usunięto już około 10 pomników żołnierzy radzieckich, m.in. w Kłajpedzie, Mariampolu, Połądze, Poniewieżu i Rosieniach.