Odpust w Loretto odbywa się w pierwszą niedzielę po uroczystości Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, czyli po 8 września. W tym roku wypadł on 11 września. Świętowanie odbyło się pod hasłem +Królowo Pokoju, módl się za nami+.
Mszy św. przewodniczył sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski biskup Artur Miziński. Nawiązując w homilii do biblijnej sceny Zwiastowania Pańskiego, hierarcha podkreślił, że "tajemnica wcielenia Syna Bożego ukazuje wielką godność i wartość osoby ludzkiej".
"Syn Boży stał się człowiekiem, aby człowiek na powrót mógł stać się dzieckiem Bożym.(...) Bez Boga człowiek dochodzi do tego, że jego egoizm przeważa nad solidarnością i miłością, rzeczy materialne nad wartościami, mieć nad być"
- zwrócił uwagę kaznodzieja.
Bp Miziński podkreślił, że "trzeba nam powrócić do Boga, aby człowiek na nowo był człowiekiem". Przekonywał, że "z Bogiem nawet w chwilach trudnych, kryzysu, nie zabraknie nadziei". "Wcielenie Bożego Syna daje nam pewność, że już nigdy nie jesteśmy i nie będziemy sami, Bóg wszedł w nasze człowieczeństwo i nam towarzyszy" - kontynuował sekretarz generalny KEP.
Przytoczył także słowa papieża Franciszka, które wypowiedział w czasie pielgrzymki do włoskiego Loreto, że "trzeba odkryć na nowo plan Boga dla rodziny, będącej podstawową komórką społeczeństwa, aby podkreślić jej wspaniałość i niezastępowalną rolę w służbie życiu".
Bp Miziński podkreślił, że "w dzisiejszym niełatwym świecie, małżeństwo oparte na mężczyźnie i kobiecie nabiera fundamentalnego znaczenia i podstawowej misji". "Rozmywane są wartości, postępuje dyktatura relatywizmu. Trzeba nam mądrości i siły, by pozostać wiernymi Bogu. Trzeba nam tej wierności w życiu osobistym i rodzinnym. Trzeba nam jej w życiu zawodowym, społecznym i politycznym" - wskazał sekretarz generalny KEP.
Czy stać nas dzisiaj, egoizm zamienić na solidarność i miłość braterską, wartości postawić nad rzeczami materialnymi, troszczyć się o to, by bardziej być niż więcej mieć? - pytał hierarcha nawiązując do słów papieża Benedykta XVI.
Jako wzór chrześcijańskiego życia, biskup Miziński wskazał osobę Najświętszej Maryi Panny. "Od niej trzeba nam uczyć się modlitwy, a potem uczyć jej od najmłodszych lat dzieci i młodzież. To od Niej trzeba nam uczyć się wierności danemu słowu, gdy przychodzą trudności dnia codziennego" - zachęcał duchowny.
Rokrocznie w uroczystościach odpustowych w bierze udział kilkanaście tysięcy osób. Najliczniejsze grupy pielgrzymów przybywają z diecezji warszawsko-praskiej, archidiecezji warszawskiej, diecezji drohiczyńskiej, siedleckiej i płockiej. Bywają także pątnicy z innych rejonów kraju. Niektórzy, jak np. pątnicy z Drohiczyna - przychodzą pieszo.
Teren pod dzisiejsze sanktuarium Matki Bożej Loretańskiej w Loretto koło Wyszkowa zakupił w 1928 r. bł. ks. Ignacy Kłopotowski. 7 września 1928 r. poświęcił on grotę z figurą Matki Bożej Niepokalanej. Z czasem powstała na miejscu kaplica. Kard. Józef Glemp w 1986 r. nadał jej rangę sanktuarium maryjnego.
W 1999 r. pierwszy ordynariusz warszawsko-praski, bp Kazimierz Romaniuk, wydał dekret ustanawiający Loretto sanktuarium diecezjalnym. W roku 2000 r. abp Sławoj Leszek Głódź (kolejny biskup warszawsko-praski) wydał dekret, na podstawie którego jego następca, abp Henryk Hoser SAC, 7 września 2008 r. ukoronował figurę Matki Bożej Loretańskiej.
W Roku Wiary 2012/2013, w diecezji warszawsko-praskiej odbyła się peregrynacja kopii figury Matki Bożej Loretańskiej, zaś w Loretto rozpoczęła się budowa nowej świątyni w stylu neoromańskim, która została konsekrowana 31 lipca 2021 r. przez bp Romualda Kamińskiego na zakończenie roku jubileuszowego 100-lecia powstania Zgromadzenia Sióstr Loretanek, które opiekują się tym miejscem.
Wspomnienie Matki Bożej Loretańskiej w Kościele obchodzone jest 10 grudnia. Data upamiętnia przeniesienie "domu Najświętszej Maryi Panny do Loreto we Włoszech. Miało to miejsce w 1294 r. Zgodnie z tradycją, przeniesienia mieli dokonać aniołowie, by uchronić tę pamiątkę Wcielenia przed muzułmanami. Ze względu na to cudowne przeniesienie, Benedykt XV w 1920 r. ogłosił Matkę Bożą Loretańską Patronką Lotników.
W 1944 r. Niemcy zbombardowali bazylikę z cudowną figurą Madonny, polscy żołnierze ocalili świątynię od spłonięcia. Loreto to również miejsce wiecznego spoczynku ponad tysiąca żołnierzy 2. Korpusu Polskiego, którzy wyszli wraz z gen. Władysławem Andersem z "nieludzkiej ziemi" z zamiarem wyzwolenia Polski i Europy spod niemieckiej okupacji i nigdy nie dotarli do Ojczyzny.
