Poniedziałek Wielkanocny to coś więcej niż śmigus-dyngus. Oto jego znaczenie

Termin „oktawa” wywodzi się z łaciny i oznacza liczbę osiem. Dla podkreślenia rangi świąt paschalnych Kościół rozciągnął ich obchody na osiem kolejnych dni. W związku z tym w czasie oktawy – np. w piątek 10 kwietnia – katolików nie obowiązuje post.

Oktawa Wielkanocy znana jest od IV wieku. W pierwszych wiekach chrześcijaństwa podczas Wigilii Paschalnej udzielano chrztu, a nowo ochrzczeni otrzymywali białe szaty, które nosili przez cały tydzień. Stąd wzięła się nazwa „biały tydzień”, a kończącą go niedzielę określano jako „białą”. Tego dnia neofici w procesji udawali się do kościoła św. Pankracego w Rzymie na mszę, po której zdejmowali szaty chrzcielne i wracali do codziennych zajęć.

• Obserwuj Niezalezna.pl w Google! Wejdź na nasz profil, a następnie kliknij „Obserwuj w Google”

Czytania liturgiczne w czasie oktawy przypominają spotkania zmartwychwstałego Jezusa z uczniami i świadkami: m.in. z Marią Magdaleną, kobietami przy grobie, apostołami w Wieczerniku, uczniami idącymi do Emaus czy Tomaszem, który początkowo nie wierzył w zmartwychwstanie.

Jak wskazywał papież Benedykt XVI podczas audiencji generalnej 11 kwietnia 2007 roku, zmartwychwstanie nie oznacza powrotu do dawnego życia, lecz wejście w nową rzeczywistość. Spotkanie z Chrystusem nie polega więc na oglądaniu się wstecz, ale na zwróceniu się ku przyszłości – ku życiu przemienionemu, do którego On zaprasza.

W liturgii przez całą oktawę do rozesłania na zakończenie mszy dodaje się podwójne „alleluja”. W tym czasie nie sprawuje się mszy żałobnych, poza pogrzebowymi.

ZOBACZ PODOBNE

"Nie możemy godzić się na zło i pozostawać obojętni". Wielkanocny apel papieża Leona XIV

Okres wielkanocny trwa 50 dni i kończy się uroczystością Zesłania Ducha Świętego, czyli Pięćdziesiątnicą (w tym roku 24 maja). W tym czasie paschał – symbol Chrystusa Zmartwychwstałego – jest zapalany podczas najważniejszych celebracji, a krzyż ołtarzowy ozdabia czerwona stuła. W pobliżu ołtarza ustawia się figurę Zmartwychwstałego, a zamiast modlitwy „Anioł Pański” odmawia się „Regina Coeli”.

Zgodnie z przykazaniami kościelnymi wierni powinni przynajmniej raz w roku, w okresie wielkanocnym, przyjąć Komunię Świętą. W Polsce – zgodnie z decyzją biskupów z 1985 roku, potwierdzoną w 2014 roku – czas ten obejmuje okres od Środy Popielcowej do niedzieli Trójcy Świętej (w tym roku 31 maja).

Poniedziałek Wielkanocny czyli... lany poniedziałek!

W tradycji ludowej Poniedziałek Wielkanocny znany jest jako lany poniedziałek. Zwyczaj śmigusa-dyngusa polegał dawniej na symbolicznym uderzaniu się witkami wierzby oraz polewaniu wodą, od czego można było się wykupić drobnymi podarunkami, np. jajkami. Obrzęd ten wywodzi się z dawnych praktyk związanych z końcem zimy i nadejściem wiosny – woda miała chronić przed chorobami i sprzyjać płodności.