Kwestia wydatków na obronność pozostaje jednym z najważniejszych tematów dla państw wschodniej flanki NATO. Jak pisze w środę „Rzeczpospolita”, tempo zwiększania nakładów w regionie zaczyna jednak wyhamowywać.
Polska jeszcze w 2025 r. była pod tym względem liderem Sojuszu. Na obronność przeznaczała wówczas około 4,3 proc. PKB. W 2026 r. udział ten ma wynieść około 4,5 proc. - wynika z danych przywoływanych przez dziennik.
Jednocześnie Litwa, Łotwa i Estonia zaplanowały dalsze zwiększanie nakładów. Według informacji „Rzeczpospolitej” już w 2026 r. każde z tych państw ma przeznaczać na obronność większą część PKB niż Polska.
W 2027 roku Polska wyda mniej na obronność
Projekt budżetu na 2027 r. zakłada przeznaczenie na obronność 198 mld zł. Nominalnie to kwota o około 2 mld zł niższa od planowanych wydatków na 2026 r.
Jednocześnie - przy wzroście polskiej gospodarki - oznaczałoby to niższy udział wydatków obronnych w PKB niż w bieżącym roku. Dane dotyczące projektu budżetu potwierdzają, że rząd planuje na 2027 r. 198 mld zł na obronność.
Do sprawy odniósł się w rozmowie z „Rzeczpospolitą” wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. Tłumaczył, że nominalna kwota zapisana w budżecie nie pokazuje całego obrazu wydatków.
Według szefa MON część zakupów będzie finansowana za pośrednictwem unijnego instrumentu SAFE. Wydatki te mają korzystać ze zwolnienia z VAT, co - w ocenie ministra - sprawia, że realna wartość zakupów dla wojska będzie większa, niż wynikałoby to z samej kwoty zapisanej w budżecie.
Państwa bałtyckie stawiają na 5 proc. PKB
Jeszcze wyższe poziomy wydatków planują państwa bałtyckie. Z ustaleń „Rzeczpospolitej” wynika, że Litwa i Estonia chcą w 2027 r. utrzymać wydatki na obronność na poziomie 5 proc. PKB. Łotwa również deklaruje utrzymywanie bardzo wysokich nakładów.
Oznacza to zmianę w układzie państw wschodniej flanki NATO. Polska, która w ostatnich latach mocno zwiększała wydatki wojskowe, może znaleźć się poniżej poziomu deklarowanego przez państwa bałtyckie.
Nie wszystkie kraje regionu planują jednak podobne tempo wzrostu. Według „Rzeczpospolitej” Czechy zakładają wydatki na poziomie około 2 proc. PKB, natomiast Słowacja i Węgry nie zapowiadają znaczącego zwiększania udziału wydatków obronnych.
Wysokie nakłady planują także Niemcy. Po uwzględnieniu specjalnego funduszu Berlin ma przeznaczyć na obronność w 2027 r. niemal 140 mld euro. Jak podaje „Rzeczpospolita”, będzie to ponad 3 proc. niemieckiego PKB i jednocześnie najwyższy poziom wydatków na obronność od zakończenia zimnej wojny.
Finlandia również ma zwiększyć nominalne wydatki. Jej budżet obronny ma wzrosnąć o około 600 mln euro, do poziomu 7 mld euro.
Nie są natomiast jeszcze znane ostateczne plany dotyczące wydatków obronnych Szwecji i Rumunii.
