Wyszukiwanie

Wpisz co najmniej 3 znaki i wciśnij lupę
Polska

Nazywano go zakładnikiem ratusza

18 sierpnia 2026 roku w Warszawie odbyły się centralne uroczystości upamiętniające Juliana Spitosława Kulskiego – wieloletniego wiceprezydenta Warszawy w II RP. W wydarzeniu wzięła udział rodzina Juliana Kulskiego oraz zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski. Najbliższego współpracownika i zastępcę prezydenta Stefana Starzyńskiego upamiętniono także pod pamiątkową tablicą umieszczoną na fasadzie Pałacu Jabłonowskich, który w latach 1819–1944 pełnił funkcję warszawskiego ratusza.

Autor:

Prezydent RP Karol Nawrocki, w liście skierowanym do uczestników uroczystości, odczytanym przez prof. Dariusza Dudka, doradcę prezydenta podkreślił, że Julian Kulski był państwowcem w najlepszym tego słowa znaczeniu. Zawsze służył Polsce wiedzą i umiejętnościami. W tym duchu także w okresie powojennym pracował w budownictwie i innych dziedzinach, starając się czynić dobro wbrew złu komunistycznego reżimu. A jednocześnie nie miał żadnych złudzeń, że właściwym przeznaczeniem naszej Ojczyzny jest powrócić na swoje miejsce w rodzinie wolnych narodów Zachodu.

Nazywano go zakładnikiem ratusza, musiał bowiem pozorować uległość wobec okupantów, aby nie narażając polskiej administracji na represje, minimalizować szkodliwość niemieckich zarządzeń. Kilkakrotnie był też zakładnikiem w sensie dosłownym – aresztowany przez Niemców. Pełnił delikatną misję, a zarazem sam stawał się celem podejrzeń i pomówień pozbawionych subtelności i względu na jego prawdziwą, ważną dla Polski Walczącej rolę. Znosił to osobiste poświęcenie z godnością i odwagą.

– napisał Prezydent RP.

 

W biogramie opracowanym przez dr. Michała Zarychtę z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie czytamy:

Julian Spitosław Kulski urodził się 5 grudnia 1892 roku w Warszawie. Już jako młody człowiek zaangażował się w działalność niepodległościową biorąc udział strajku szkolnym w 1905 r. Podczas studiów w Belgii wstąpił do Związku Strzeleckiego. Od 1915 r. walczył w szeregach II Brygady Legionów Polskich. W 1917 r. został internowany w Beniaminowie. Tu zaprzyjaźnił się ze znanym mu jeszcze z czasów gimnazjalnych Stefanem Starzyńskim.

Po odzyskaniu niepodległości służył w odrodzonym Wojsku Polskim. Następnie był członkiem Polskiej Delegacji do wykonującej postanowienia Traktatu Ryskiego Komisji Mieszanej Ewakuacyjnej i Specjalnej w Moskwie. W 1927 r. ukończył Instytut Prawa Międzynarodowego w Paryżu. W tym samym roku rozpoczął pracę w Ministerstwie Skarbu. W 1935 r. Julian Kulski został mianowany wiceprezydentem stolicy u boku Stefana Starzyńskiego. Odpowiadał za funkcjonowanie przedsiębiorstw komunalnych, Wydziału Ewidencji Ludności oraz Wydziału Wojskowego. Podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939 r. Kulski pełnił funkcję komendanta biernej Obrony Przeciwlotniczej.

Najtrudniejszy sprawdzian w życiu Juliana Kulskiego nadszedł w październiku 1939 roku. Po aresztowaniu Stefana Starzyńskiego, został on mianowany przez niemieckie władze okupacyjne komisarycznym burmistrzem Warszawy. W tej funkcji Julian Kulski dbał przede wszystkim o dobro mieszkańców stolicy, zwalczając grabieżczą działalność okupacyjnej administracji niemieckiej. W pełnieniu tej trudnej i niewdzięcznej misji uzyskał poparcie Delegata Rządu na Kraj Cyryla Ratajskiego, a także jego następcy Jana Stanisława Jankowskiego.

Kierowany przez Juliana Kulskiego Zarząd Miejski stał się polem pracy podziemnej, legalizowania działaczy Polskiego Państwa Podziemnego i żołnierzy Armii Krajowej, ukrywania osób prześladowanych przez niemiecki aparat terroru – zarówno Polaków, jak i Żydów. Kulski zapewniał także finansowanie tajnego nauczania oraz podziemnej opieki medycznej z funduszy miejskich. Swoją misję na stanowisku burmistrza zakończył 5 sierpnia 1944 roku, przekazując władzę w ręce cywilnej administracji powstańczej z Marcelim Porowskim na czele. W czasie powstania dzielił tragiczny los warszawiaków – przebywał na Starówce, skąd ewakuował się kanałami na Żoliborz.

Po zakończeniu wojny pozostał w ojczyźnie. Brał udział w odbudowie kraju, m. in. jako dyrektor administracyjny Zakładu Osiedli Robotniczych. Zmarł 18 sierpnia 1976 roku w Warszawie i spoczął w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Powązkowskim.

Julian Kulski za swą działalność odznaczony był Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari, krzyżem komandorskim Orderu Polonia Restituta, Krzyżem Niepodległości, a także czterokrotnie Krzyżem Walecznych.

 

Autor:

Źródło: ipn.gov.pl

NAJNOWSZE Polska