W ramach tzw. inicjatywy lokalnej każdy może zgłosić swój pomysł i zaangażować się w jego realizację. Najczęściej mieszkańcy zgłaszają pomysły i działania w swoim bezpośrednim otoczeniu, a potem określają swój udział w ich realizacji - najczęściej w formie pracy społecznej.
Inicjatywa lokalna to inna, obok budżetu obywatelskiego, forma uczestnictwa mieszkańców w decydowaniu o przeznaczeniu miejskich środków. Kolejne, organizowane od 2013 r., edycje są rekordowe pod względem liczby zgłoszonych pomysłów i ich pozytywnej weryfikacji. Do realizacji wybierane są projekty spełniające warunki formalne i najlepiej wpisujące się w miejskie strategie i realizowane w różnych obszarach programy.
Samorządowcy wskazują, że inicjatywa lokalna pozwala mieszkańcom podjąć wspólne działanie - dzięki swojemu zaangażowaniu mogą pozyskać środki na realizację własnego pomysłu, np. modernizacji podwórka czy organizacji festynu osiedlowego integrującego mieszkańców.
Inicjatywa obywatelska w Katowicach ruszyła w 2013 r. Wówczas z budżetem 100 tys. zł zrealizowano cztery pomysły mieszkańców. W ub. roku ze wsparciem miasta zrealizowano 77 inicjatyw. Jednymi z większych tak finansowanych inicjatyw były atrakcje odpustu św. Anny w dzielnicy Nikiszowiec czy turniej kulinarny placówek opiekuńczo-wychowawczych.
W tym roku miasto milionem złotych wspiera realizację ponad 90 pomysłów i działań. Ogółem w siódmej edycji inicjatywy lokalnej spłynęła rekordowa liczba 170 wniosków, do realizacji z dotacją miasta skierowano 93.
Nabór wniosków na 2020 r. potrwa do 15 listopada.
W poniedziałkowej informacji miasta nt. naboru jego prezydent Marcin Krupa poinformował, że chciałby wzmocnić współpracę rad jednostek pomocniczych (dzielnic) z mieszkańcami. "Zachęcam do konsultowania się z radami na etapie przygotowania wniosku, co pozwoli na jeszcze lepsze przygotowanie inicjatywy lokalnej” - zaznaczył.
Inicjatywa lokalna uzupełnia działania w ramach budżetu obywatelskiego. W tej formule do realizacji w 2020 r. wybrano w ostatnich tygodniach w Katowicach 152 projekty za 31,5 mln zł.
Jednym z największych przedsięwzięć finansowanych z tej puli będzie zakup samochodu ratowniczo-gaśniczego o wartości 1,2 mln zł dla ochotniczej straży pożarnej w dzielnicy Kostuchna. Będzie to już drugi taki zakup: największym projektem budżetu obywatelskiego na ten rok był zakup podobnego wozu o wartości 1,1 mln zł dla ochotniczej straży z dzielnicy Zarzecze.
W tegorocznym głosowaniu mieszkańcy głosowali na najwięcej zadań w sześcioletniej historii miejskiego budżetu obywatelskiego – 255 dzielnicowych i 32 miejskich.
Najwyższa była też frekwencja – 18,9 proc. (w ub. roku 16,8 proc.), co oznacza zaangażowanie 46,9 tys. mieszkańców.
Miejscowi samorządowcy podkreślają, że w przeliczeniu na jednego mieszkańca, pula budżetu obywatelskiego w Katowicach jest największa w Polsce wśród miast wojewódzkich. W stolicy Górnego Śląska mieszka ok. 300 tys. osób.
Budżet obywatelski, zwany również partycypacyjnym to proces, w ramach którego mieszkańcy współdecydują o wydatkach publicznych w mieście w perspektywie kolejnego roku budżetowego.
Katowicki budżet cieszy się coraz większą popularnością: w 2015 r. głosowało w nim ponad 17 tys. katowiczan, w 2016 r. ponad 30 tys., w 2017 r. - ponad 33 tys. osób, a we wrześniu ub. roku – 46,9 tys. zł.
Dzięki temu w tym roku w mieście powstały już lub powstają m.in. nowe place zabaw czy kilkanaście stacji wypożyczania roweru miejskiego. Najpopularniejszą dotąd wśród mieszkańców inwestycją zrealizowaną z budżetu obywatelskiego jest wodny plac zabaw w Dolinie Trzech Stawów.
