Inicjatywa PiS
Klub PiS złożył w Sejmie uchwałę w 67. rocznicę męczeńskiej śmierci rodziny Ulmów wyrażającą hołd Polakom, którzy ratowali Żydów skazanych na zagładę przez niemieckiego okupanta.
„Jesteśmy głęboko przekonani, że to wydarzenie, które pokazuje bardzo istotny aspekt działań niemieckich w Polsce, ten bezmiar zbrodni, jakiego w Polsce w latach 1939-1945 dopuścili się Niemcy, powinno być uczczone przez polski Sejm” - mówił na zwołanej konferencji prasowej Prezes PiS.
To wydarzenie w opinii Jarosława Kaczyńskiego „ma zarówno niezwykły wymiar indywidualny - w odniesieniu do jednej rodziny, którą spotkał tragiczny los (...), ale ma także wymiar szerszy, ogólnonarodowy, dlatego wpisuje się w tę szczególnego rodzaju dyskusję, która dzisiaj toczy się w Polsce”.
„Uchwała ta to wspomnienie męczeńskiej śmierci Józefa i Wiktorii Ulmów oraz całej ich rodziny, która została zamordowana za pomoc niesioną rodzinie żydowskiej. Sejm w myśl tego projektu wyrażałby hołd Polakom, którzy zostali zamordowani w odwecie za ratowanie Żydów w czasie II wojny. Przypominałby o tym, że wiele tysięcy Polaków podjęło w rozmaity sposób akcje ratowania Żydów. Mowa jest w nim także o tym, że ten niezwykły heroizm przywracał wiarę w istnienie wartości podstawowych. Projekt (...) przypomina również stanowcze stanowisko władz państwa polskiego - konspiracyjnych i na emigracji - które uznały dzieło ratowania Żydów za jeden ze swoich obowiązków" - powiedział na wczorajszym posiedzeniu komisji przedstawiciel wnioskodawców poseł Kazimierz Michał Ujazdowski.
Głosowanie w Sejmie
Członkowie Sejmowej Komisji Kultury i Środków Przekazu w środę 23 marca, głosowali za przyjęciem pierwszej części projektu uchwały, odrzucając jednak akapity odnoszące się m.in. do roli katolickiego duchowieństwa i Żegoty w ratowaniu Żydów.
Skreślono także ustęp podkreślający konieczność wsparcia dla społecznych inicjatyw na rzecz upamiętniania Polakach ratujących Żydów, ze szczególnym uwzględnieniem budowy pomnika na pl. Grzybowskim w Warszawie i stworzenia muzeum w Markowej, miejscu zamieszkania rodziny Ulmów.
Usunięcie tych akapitów argumentowano koniecznością wzmocnienia wymowy uchwały, uwypuklenia heroizmu członków rodziny Ulmów i oddania im należnego hołdu.
Przedstawiciele PiS zgłosili wniosek mniejszości, zakładający zachowanie usuniętych z projektu akapitów.
Uroczystości w gminie Markowa
23 marca w uroczystościach w przeddzień rocznicy stracenia Ulmów udział wziął m.in. wicemarszałek Sejmu Marek Kuchciński, który odczytał fragmenty listu Jarosława Kaczyńskiego do samorządu gminy Markowa.
„Człowiek jest wartością najważniejszą bez względu na to jakiej jest narodowości. W czasie II wojny światowej w Markowej (...) ratowano Żydów, również mieszkańców tej ziemi. Pamięć o ich ofierze jest dla nas także wielkim wyzwanie. Jednak wciąż pojawiają się ponuro brzmiące słowa, pragnące kłamliwie przedstawiać naród polski, jako naród ludzi niegodnych. Ten fałsz ma wciąż licznych odbiorców w różnych krajach i środowiskach na świecie. I my musimy się temu przeciwstawić” - napisał Prezes PiS.
Sprawiedliwi wśród Narodów Świata
Instytut Pamięci Yad Vashem w 1995 roku przyznał rodzinie Ulmów tytuł Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. W 2003 roku rozpoczął się proces beatyfikacyjny rodziny.
Według szacunków historyków, co najmniej kilkaset tysięcy Polaków, zarówno dorosłych, jak i dzieci, w różnorodny sposób udzielało podczas II wojny pomocy Żydom, za co wówczas groziła kara śmierci.
Liczbę uratowanych Żydów ocenia się na kilkadziesiąt tysięcy. Polacy pomagali indywidualnie i w ramach aktywności konspiracyjnej, w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego, w tym Rady Pomocy Żydom „Żegota”. Ponad 6 tys. z nich zostało za to uhonorowanych izraelskim Medalem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata.
