Wymyślili "prawybory", ale nie wiedzą jak je przeprowadzą?! Odpowiedzi prezesów pięciu sądów mogą zaskakiwać

Jak ominąć ustawę? 

Obecna, czteroletnia kadencja sędziowskiej "piętnastki" - członków Krajowej Rady Sądownictwa, kończy się 13 maja. Wybór ich następców wstępnie zaplanowany jest na posiedzenie Sejmu, które odbędzie się w 13-15 maja 2026 r. 

9 marca br. prezesi 10 sądów apelacyjnych opublikowali wspólne stanowisko w sprawie wyborów do KRS wraz z regulaminem opiniowania. Dokumentu nie zdecydował się podpisać prezes Sądu Apelacyjnego w Łodzi. 

Prezesi "apelacji" przekonywali, że wobec prezydenckiego weta do nowelizacji ustawy o KRS, wybór nowych członków Rady nastąpi na podstawie aktualnie obowiązującej - kontestowanej przez nich - ustawy z grudnia 2017 r. 

Obserwuj Niezalezna.pl w Google! Wejdź na nasz profil, a następnie kliknij „Obserwuj w Google”

W ich opinii "jedyną realną szansą dla zapewnienia wypełniania przez Krajową Radę Sądownictwa jej konstytucyjnej roli jest wybór przez Sejm RP, przy zastosowaniu przepisów obecnie obowiązującej ustawy, spośród wszystkich prawidłowo zgłoszonych Marszałkowi Sejmu sędziów-kandydatów, którzy w powszechnym głosowaniu na zgromadzeniach sędziów uzyskają najwyższe poparcie".

- Pozwoli to na uwzględnienie rekomendacji środowiska sędziowskiego, a jednocześnie zapewni, że wybór sędziowskich członków Rady nie będzie miał charakteru politycznie arbitralnego

- czytamy w stanowisku prezesów 10 sądów apelacyjnych. 

Problem w tym, że postulowana przez nich procedura opiniowania kandydatów kłóci się z treścią obowiązującej ustawy. Prezesi jednak stanowczo się takiemu poglądowi sprzeciwiają i podkreślają, że wyboru nowych członków KRS ostatecznie dokona Sejm. Według nich "opiniowanie to jest wypowiedzią ściśle dotyczącą funkcjonowania władzy sądowniczej" i wskazują, że "nikt nie może zabronić sędziom oraz zgromadzeniom sędziów wyrażania opinii w przedmiocie funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości". 

Prezesi sądów apelacyjnych wzywali do przyjęcia jednolitych reguł postępowania przez każde ze zgromadzeń sędziów poszczególnych sądów, podczas których będą opiniowane kandydatury nowych członków KRS. Prosili też "o jednolitość postaw i uwzględnienie, że jedynie zgoda na zaproponowane reguły zapewni, iż wynik opiniowania będzie wiarygodny". - Nie mamy gwarancji, że nasze działania zakończą się powodzeniem, jednak nie zwalnia nas to z obowiązku wykonania własnej pracy. Powszechnością udziału i jednolitością postaw pokażmy, że jesteśmy Sędziami - czytamy w podsumowaniu tego swoistego manifestu. 

Spytaliśmy o procedurę pięciu prezesów 

Pierwsze zgromadzenia mają się odbyć już w najbliższy poniedziałek, 20 kwietnia. Dlatego portal Niezależna.pl postanowił sprawdzić w jaki sposób będą one przeprowadzone. Wysłaliśmy pytania w trybie dostępu do informacji publicznej do sądów okręgowych w Warszawie oraz w Opolu, a także do sądów apelacyjnych w Gdańsku, Lublinie i Katowicach. 

Poprosiliśmy o informacje dotyczące wzorów kart do głosowania (opiniowania) kandydatów wraz z pouczeniami oraz o wskazanie według jakiej kolejności zamieszczane będą ich nazwiska (alfabetycznej, przyjęcia zgłoszeń przez Marszałka Sejmu, przynależności do danej kategorii sądów, czy według przynależności do stowarzyszeń prawniczych) 

Pozostałe pytania dotyczyły:

- Możliwości odnotowywania na kartach informacji o przynależności kandydatów do stowarzyszeń i o sądach, w których orzekają.

- Potwierdzania autentyczności kart do głosowania, ich zabezpieczenia i ewidencji wydawania, a także ewentualnych sankcji za ich wyniesienie, zniszczenie, uszkodzenie, podrobienie lub przerobienie.

- Jawności głosowania, zabezpieczenia urny, prezentacji kandydatów oraz czy będzie możliwość zgłoszenia mężów zaufania, przedstawicieli kandydatów biorących udział w liczeniu głosów.  

Takie listy krążą po sądach do wykorzystania w nielegalnej procedurze kastowego plebiscytu w wyborach do @KRS_RP. Przypominam, że kandydaci @PRAWNICYdlaPOL sprzeciwili się by ich dane osobowe były przetwarzane, a po wyroku @TK_GOV_PL procedura jest wstrzymana. Opamiętajcie się! pic.twitter.com/xmiIMC5S5D

— Łukasz Piebiak (@LPiebiak) April 17, 2026

Sąd Apelacyjny w Katowicach 

Wiceprezes Sądu Apelacyjnego w Katowicach SSA Ewelina Kocurek-Grabowska poinformowała, że “nie jest możliwe przesłanie wzoru karty do głosowania (opiniowania) sędziów kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa – albowiem nie zostały one dotychczas wytworzone”. - Zwyczajowo w przypadku głosowania na Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów za pomocą kart do głosowania są one opatrzone pieczęcią sądu - dodała. 

Dowiedzieliśmy się, że “zwyczajowo do głosowania tajnego podczas zgromadzenia sędziów wykorzystywana jest zapieczętowana urna”, oraz że “porządek obrad Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Apelacyjnego w Katowicach zwołanego na dzień 20 kwietnia 2026 r. nie przewiduje dyskusji nad kandydatami”. 

W odniesieniu do części kwestii stwierdziła, że “mogą zostać ujęte w regulaminie opiniowania przyjętym przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Apelacyjnego”. W pozostałej części informacje “nie mogą zostać udzielone, gdyż nie zostały wytworzone”. 

Wskazując na prawo o ustroju sądów powszechnych podkreślono, że w zgromadzeniu będą mogli uczestniczyć sędziowie delegowani bez prawa udziału w głosowaniu - Natomiast sędziowie niebędący członkami tego zgromadzenia mogą brać udział w posiedzeniach zgromadzenia, bez prawa udziału w głosowaniu - dodano. 

Sąd Apelacyjny w Lublinie 

Wykonujący obowiązki prezesa Sądu Apelacyjnego w Lublinie s. Jerzy Nawrocki (który - jak informował portal Niezależna.pl - powinien być w stanie spoczynku, ponieważ mimo ukończenia 65 lat nie uzyskał zgody na dalsze orzekanie) zaznaczył, że wszystkie nasze pytania dotyczą procedury opiniowania sędziów, kandydatów do KRS, tymczasem zgodnie z regulaminem opiniowania zaproponowanym przez prezesów sądów apelacyjnych, informację publiczną, o którą prosiliśmy stanowić może “dopiero wynik opiniowania w każdym z sądów”. 

Wskazał, że informacje, o które wnosiliśmy “dotyczą technicznych aspektów przeprowadzenia opiniowania i nie posiadają waloru informacji publicznej”. - Natomiast proponowany przez prezesów sądów apelacyjnych regulamin opiniowania sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa, o ile zostanie przyjęty przez zgromadzenie ogólne bądź zebranie sędziów, będzie stanowił informację publiczną - dodał s. Nawrocki. 

Podkreślił, że “Regulamin ten został opublikowany na stronie Sądu Apelacyjnego w Lublinie pełniącego funkcję BIP i na ten moment stanowi jedyny dokument opisujący propozycję przeprowadzenia opiniowania”. 

Zapewnił też, że wyniki opiniowania będą opublikowane na stronie internetowej sądu. 

Sąd Apelacyjny w Gdańsku 

Wiceprezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku SSA Alina Miłosz-Kloczkowska przyznała, że "wzór karty do głosowania nie został jeszcze sporządzony". Zapewniła, że “do głosowania tajnego podczas zgromadzeń sędziów wykorzystywana jest zapieczętowana urna”. 

Przyznała, że porządek zgromadzenia ogólnego sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku zwołanego na dzień 20 kwietnia 2026 r. “nie przewiduje prezentacji kandydatów do KRS oraz dyskusji nad kandydaturami”. Podkreśliła, że sędziowie kandydaci i pełnomocnicy kandydatów, będący sędziami “korzystają z uprawnień wynikających z przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych”. 

Podobnie jak prezes SA w Katowicach zapisy wymienionej wyżej ustawy przywołała w odniesieniu do możliwości udziału i głosowania sędziów delegowanych oraz niebędących członkami zgromadzenia. 

W odpowiedzi na większość przesłanych przez nas pytań s. Miłosz-Kloczkowska stwierdziła jedynie, że "informacje, których dotyczy pytanie nie zostały dotychczas wytworzone". 

Sąd Okręgowy w Warszawie

Wiceprezes Sądu Okręgowego w Warszawie SSO Aneta Obszyńska - Małocha odpowiadając na pytania dotyczące kart do głosowania stwierdziła, że “żądanie nie stanowi informacji publicznej (...), gdyż wzór karty do głosowania nie jest informacją o działalności organu w zakresie w jakim wykonuje on swoje zadania publiczne”. - Natomiast spełnia ona cechy dokumentu wewnętrznego, czyli zostanie wytworzona tylko i wyłączenie na potrzeby podmiotu - dodała sędzia. 

Wskazała, że tego typu dokumenty “mogą mieć dowolną formę, ale nie są wiążące, co do sposobu załatwienia sprawy, nie są w związku z tym wyrazem stanowiska organu, nie stanowią więc informacji publicznej”.  

W odniesieniu do regulaminu opiniowania odesłała nas do wzoru zamieszczonego 9 marca pod wspólnym stanowiskiem prezesów 10 sądów apelacyjnych w sprawie wyborów do KRS.

Zaznaczyła, że procedura opiniowania “nie przewiduje możliwości zgłoszenia mężów zaufania”. 

Pytania o zabezpieczenia kart do głosowania, konsekwencje za ich fałszowanie i zabezpieczenie urny skwitowała stwierdzeniem, że “informacji publicznej nie stanowią plany i zamierzenia danego podmiotu”. - Nie jest też informacją publiczną wniosek, który obejmuje pytania o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły - dodała. 

W odpowiedzi na pytanie dotyczące prezentacji kandydatów, czasu przewidzianego na dyskusję oraz udziału kandydatów i ich pełnomocników, przyznała, że “porządek Zgromadzenia ogólnego sędziów Sądu Okręgowego w Warszawie nie przewiduje kwestii opisanych we wniosku”. 

Sąd Okręgowy w Opolu

Najkrótszą odpowiedź na szereg wysłanych przez nas pytań otrzymaliśmy od Wiceprezesa Sądu Okręgowego w Opolu Dariusza Kity. - Sąd Okręgowy w Opolu nie posiada jeszcze wzoru karty do głosowania - napisał sędzia. Dodał, że głosowanie będzie przeprowadzone zgodnie z regulaminem opiniowania sędziów – kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa.

9 lutego br. W Monitorze Polskim opublikowano obwieszczenie Marszałka Sejmu o rozpoczęciu procedury zgłaszania kandydatów na członków Krajowej Rady Sądownictwa.  

27 lutego 2026 r. Sejm RP przyjął uchwałę w sprawie przywrócenia konstytucyjnych standardów wyboru członków KRS wybieranych spośród sędziów. W uchwale tej Sejm zaapelował do sędziów o udział w procesie wyłaniania kandydatów na członków Rady. Zadeklarowano także, że Sejm uwzględni w swoich decyzjach wyniki wyborów dokonanych przez sędziów w wyborach powszechnych i transparentnych, wymogi konstytucyjne co do składu Krajowej Rady Sądownictwa i ograniczenia wynikające z ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa.  

7 kwietnia Marszałek Sejmu podał do publicznej wiadomości zgłoszenia 60 kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa, które wraz z informacjami właściwych prezesów sądów dostępne są w Systemie Informacyjnym Sejmu w zakładce "Krajowa Rada Sądownictwa".

Na przełomie kwietnia i maja br. Marszałek Sejmu zwróci się do klubów poselskich o wskazanie w terminie siedmiu dni kandydatów na członków Rady. Następnie na podstawie tych wskazań Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka ustali listę 15 kandydatów na członków KRS. Nad sporządzoną listą następnie będzie głosował Sejm. 

W Systemie Informacyjnym Sejmu udostępniono przekazane przez Ministra Sprawiedliwości listy sędziów popierających zgłoszenia dokonane przez grupę co najmniej 25 sędziów. Opublikowane listy sędziów popierających zgłoszenia zostały zweryfikowane przez Ministra Sprawiedliwości pod kątem potwierdzenia statusu tych osób jako sędziów.