Michał Masłowski to długoletni profesor literatury polskiej, najpierw na Uniwersytecie w Nancy, a następnie na paryskiej Sorbonie. W swojej książce omawia Norwidowską filozofię pracy i kultury oraz antropologię kultury, odnajdując w nich pokrewieństwa z myślą Emmanuela Levinasa (1906-1995).
Prof. Masłowski jest założycielem CERCLE – ośrodka badań nad europejskimi kulturami literackimi – którego był dyrektorem. Jego prace naukowe, jak i tłumaczenia poezji polskiej, przyczyniły się do zrozumienia przez Francuzów specyfiki kultury środkowoeuropejskiej.
We Francji, poza nielicznymi wyjątkami, Cyprian Kamil Norwid jest właściwie nieznany. Prof. Masłowski powiedział, że właśnie dlatego podjął się nowego, przejrzanego wydania tłumaczeń "Promethidiona" i "Fortepianu Chopina". Dokonane przez Josepha Pérarda zostały swego czasu wydane, ale nakład został wyczerpany i nie było wznowień.
Wśród francuskich wielbicieli polskiego poety wymienić trzeba pisarza André Gide’a i filozofa Henriego Bergsona, którzy w swych dziełach cytowali Norwida. Gide – mówi prof. Masłowski – "był zafascynowany Chopinem i wrażliwością Norwida na Chopina".
"Rosyjski laureat nagrody Nobla, poeta Josif Brodski, który znał polski i przyjaźnił się z Czesławem Miłoszem, kilkakrotnie mówił, że uważa Norwida za jednego z największych poetów"
– przypomina profesor.
Również Vladimir Holan urzeczony był Norwidem, na co zwrócił profesorowi Masłowskiemu uwagę znawca czeskiej literatury i autor przedmowy do jego książki, Xavier Galmiche. "Dodam, że to podziw Holana skłonił prof. Galmiche’a do zaproponowania mi wstępnego tekstu do pracy o Norwidzie" – zdradza prof. Masłowski.
Odpowiadając na pytanie, czy można, jak niegdyś Jan Kott o Szekspirze, powiedzieć "Norwid nasz współczesny", profesor nie ma najmniejszej wątpliwości: "Można i wielokrotnie mówiono".
Zmarły dwa lata temu Mieczysław Inglot zebrał w książce wszystkie wypowiedzi o Norwidzie i jego twórczości. "I wiele z nich potwierdza nieprzemijającą aktualność Norwida, że jest właściwie jedynym poetą ciągle aktualnym" – tłumaczy prof. Masłowski.
"Dla mnie – rozwija – ta współczesność polega na tym, że od Norwida wyszły idee solidarności jako więzi kulturowej, idee, które bezpośrednio rozwinęli Józef Tischner i Karol Wojtyła. Jedna z najlepszych, najważniejszych encyklik św. Jana Pawła II Laborem exercens jest wyraźnie inspirowana Promethidionem. Cała teoria pracy Jana Pawła II opiera się właśnie na Norwidzie, co świadczy o niesłychanie nowoczesnym rozumieniu duchowości - nie tylko religii, ale duchowości".
Masłowski podkreśla, że "Norwida pojęcie patriotyzmu, polskości, było przeciwstawne wszelkiemu nacjonalizmowi. Widział to w perspektywie uniwersalnej. Odchodził od tego, co nazwać można polszczyzną parafialną. A przy tym miał niezwykły zmysł ironii i dystansu".
"W moich pracach o kulturze Europy Środkowej wielokrotnie Norwida cytowałem i teraz mnie cytują, cytującego Norwida. Dzieje się tak, ponieważ wydobył on etyczny wymiar kultur Europy Środkowej. A wszystkie kraje Europy Środkowej, które utraciły niepodległość pod wpływem parcia mocarstw, tylko przez etykę i kulturę na nowo odzyskały tożsamość"
- podkreśla badacz.
Profesor Masłowski zwraca wreszcie uwagę, że wysoko oceniając filozofa, nie należy zapominać o artyście. "Norwid ma wiele ciekawych myśli, ale jest to przede wszystkim świetny poeta. Trudny, to prawda, ale świetny. Niektóre jego utwory ludzie noszą przy sobie, zapisują, pamiętają".
