Wyszukiwanie

Wpisz co najmniej 3 znaki i wciśnij lupę
Kultura i Historia

Przekazywane z pokolenia na pokolenie

Pszczelarstwo na Śląsku Opolskim oraz tradycję wykonywania „światów” i ozdób z opłatka na Lubelszczyźnie wpisano na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Tworzona od 2013 r. Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego liczy obecnie 129 pozycji dokumentujących żywe tradycje, zwyczaje i umiejętności przekazywane z pokolenia na pokolenie.

Pszczelarstwo na Śląsku Opolskim to tradycja, która obejmuje nie tylko prowadzenie pasiek i pozyskiwanie produktów pszczelich, ale także bogatą kulturę związaną z roślinami miododajnymi, kulinariami, wykorzystaniem wosku oraz lokalnymi zwyczajami.

Jej początki sięgają dawnych form bartnictwa rozwijającego się w lasach Przesieki Śląskiej, gdzie miód i wosk były cenionymi produktami. Z czasem bartnictwo zostało zastąpione przez rozwój przydomowych pasiek i nowoczesnych metod hodowli pszczół. Szczególne miejsce w historii opolskiego pszczelarstwa zajmuje ks. Jan Dzierżon (1811–1906), pochodzący z Łowkowic koło Kluczborka, uznawany za jednego z twórców nowoczesnego pszczelarstwa. Jego badania nad życiem pszczół oraz udoskonalenia konstrukcji uli przyczyniły się do rozwoju pszczelarstwa w Europie.

Na Krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego znalazła się również tradycja wykonywania „światów” i ozdób z opłatka na Lubelszczyźnie. To charakterystyczna forma bożonarodzeniowej plastyki obrzędowej, szczególnie związana z tradycją Lubelszczyzny. Choć najstarsze wzmianki o niej pochodzą z XIX wieku, zwyczaj ten prawdopodobnie jest starszy, ale ze względu na nietrwałość materiału - którym jest opłatek - trudno dokładnie określić jego początki.

Z opłatka wykonuje się zarówno proste ozdoby choinkowe, jak i misterne konstrukcje zwane światami. W XX wieku tradycja niemal zanikła, na Lubelszczyźnie odrodziła się dzięki twórcom ludowym, warsztatom i działaniom edukacyjnym. Współczesne ozdoby z opłatka zachowują dawną symbolikę, a jednocześnie stają się świadectwem lokalnego rękodzieła i żywego dziedzictwa kulturowego.

 

Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Wesprzyj niezależne media

Ten materiał powstał dzięki wsparciu Czytelników. Pomóż nam pisać dalej

AKTUALNE PETYCJE

NAJNOWSZE Kultura i Historia