Magdalena Łysiak

Siedem mieczy z epoki brązu, skarbiec 6000 srebrnych monet z XI wieku oraz pojemniki na relikwiarz, znaleziono w tym roku dzięki pomocy wolontariuszy-archeologów w Meklemburgii na Pomorzu. Epoka brązu była burzliwym czasem w tym regionie, archeolodzy nieustannie odkrywają kolejne ważne dla historii ślady. I tak np. w dolinie Tollense miała miejsce najstarsza udokumentowana bitwa w Europie, sprzed 3300 lat. Odkopano tam setki szczątków ludzkich, wiele kobiet i dzieci.

14 marca 1939 r. Słowacja ogłosiła niepodległość. Państwo to zostało powołane do życia za proklamacją niepodległości przez marionetkowego, wobec III Rzeszy, prezydenta księdza Jozefa Tiso w sytuacji zajęcia przez Niemców Czechosłowacji w marcu 1939 r. Polska entuzjastycznie przyjęła wiadomość o niepodległości Słowacji. Należeliśmy do pierwszych krajów, które uznały nowe państwo. Jednak Słowacki przywódca wszystko postawił na sojusz z Niemcami. Na Słowacji z miesiąca na miesiąc wzmagała się antypolska propaganda, a słowacka machina państwowa jednoznacznie wsparła niemiecką agresję. 21 listopada 1939 roku Niemcy i Słowacja osiągnęły porozumienie w sprawie części terytorium Polski. Niemcy przekazały sojusznikowi 770 km2, były to przygraniczne polskie tereny Spiszu i Orawy, zamieszkane przez ponad 34 tys. osób. Porozumienie było nagrodą za wkład militarny Słowacji w agresję hitlerowskich Niemiec na Polskę.

Ponad dwa i pół wieku po ich napisaniu, ponad sto listów wysłanych do francuskich marynarzy przez ich bliskich, zostało w końcu otwartych i przeczytanych. Wiadomości od żon, narzeczonych, rodziców i rodzeństwa ujawniają szczegóły dotyczące życia osobistego marynarzy i ich dowódców, a jednocześnie oferują rzadkie i intymne spojrzenie na normy i praktyki społeczne i kulturowe w XVIII-wiecznej Europie. Adresaci tych listów nigdy nie mieli okazji poznać ich treści, ponieważ zostali schwytani jako jeńcy wojenni przez brytyjską Royal Navy, a przesyłki utknęły w drodze i do nich nie dotarły.

Instytut Polonika nieustannie otacza opieką nekropolie pozostające poza granicami naszego kraju. Na 63 cmentarzach znajdujących się m.in. w Ukrainie, Łotwie, Francji, Rumunii czy w dalekiej Afryce zrealizowano projekty remontowo- konserwatorskie i inwentaryzatorskie przy polskich mogiłach. W 2023 roku prace prowadzono na 11 cmentarzach znajdujących się na terenie Francji, Łotwy i Ukrainy.