II wojna światowa

We wrześniu 1942 roku dwie, nieznane z imienia żydowskie kobiety, obawiając się wywózki do obozu zagłady, postanowiły uciec z getta w Żarkach. Poprosiły o pomoc dwóch braci Kurdzielów, Stanisława i Jana. W akcję zaangażowali się także Józef Królik i Kazimierz Bernacki. Niestety próba ucieczki skończyła się tragicznie. Dwie uciekinierki oraz Józef Królik i Kazimierz Bernacki zostali zastrzeleni przez żandarmów, natomiast bracia Kurdzielowie, schwytani osobno, zostali skazani na śmierć wyrokiem niemieckiego sądu specjalnego i straceni.

10 września 2026 roku o godz. 11.00, w Łodzi odbędą się uroczystości pogrzebowe o charakterze państwowym dzieci – ofiar niemieckiego obozu przy ul. Przemysłowej w Łodzi (Polen-Jugendverwahrlager der Sicherheitspolizei in Litzmannstadt), których szczątki zostały odnalezione i ekshumowane przez Instytut Pamięci Narodowej. Wydarzenie zostało objęte patronatem honorowym Prezydenta RP Karola Nawrockiego oraz Małżonki Prezydenta Marty Nawrockiej.

Brygada Świętokrzyska NSZ była jedną z największych formacji partyzanckich działających na ziemiach polskich. Jej żołnierze walczyli równocześnie z okupantem niemieckim i z podziemiem komunistycznym, odrzucającym legalne polskie władze na wychodźstwie i stanowiącym awangardę nowej, sowieckiej okupacji. Dzięki szczęśliwemu zbiegowi okoliczności i umiejętnej dyplomacji dowódców całej jednostce udało się przedostać na Zachód, unikając rozbicia zarówno przez siły niemieckie, jak i sowieckie. Była także jedynym oddziałem polskiego podziemia niepodległościowego, który nawiązał kontakt taktyczny z wojskami zachodnich aliantów, wszedł w ich skład i współdziałał w walce z Niemcami w ostatnich dniach II wojny światowej.