II wojna światowa

Walther von Brauchitsch, naczelny dowódca niemieckich sił lądowych, któremu Hitler przekazał władzę na zajmowanych ziemiach polskich, wystosował 1 września odezwę do Polaków, których Ojczyznę zamierzał podbić i zniewolić. Zapewniał ich, że Wehrmacht nie jest wrogiem społeczeństwa polskiego, oraz że wojska niemieckie będą przestrzegać wszystkich konwencji dotyczących praw człowieka. Najważniejszą z nich była IV Konwencja Haska z 1907 roku „dotycząca praw i zwyczajów wojny lądowej”. Artykuł 25. tej konwencji mówi: „Wzbronione jest atakowanie lub bombardowanie w jakikolwiek sposób niebronionych wsi, domów mieszkalnych i budowli”. W ogniu wojny rozpętanej przez Niemców spłonęły wszystkie szlachetne deklaracje. Symbolem nowej rzeczywistości były ruiny najpierw Wielunia, Warszawy, Lublina i innych polskich miast.

Obronę odcinka polskiej granicy zachodniej, na południe od Kłobucka powierzono Wołyńskiej Brygadzie Kawalerii dowodzonej przez płk. dypl. Juliana Filipowicza. Właściwie była to dywizja, liczyła bowiem aż cztery pułki jazdy, a jej główną siłę ognia stanowiły 22 armatki przeciwpancerne (produkowane w Polsce na licencji Boforsa) oraz 78 Ur-ów. Wsparcie zapewniał dywizjon tankietek oraz pociąg pancerny nr 53 „Śmiały” dowodzony przez kpt. Mieczysława Malinowskiego. Naprzeciwko WBK stała 4. Dywizja Pancerna, najlepsza z niemieckich jednostek, licząca 13 tys. żołnierzy, ponad 300 czołgów, blisko 150 wozów bojowych, dysponująca potężną artylerią i wsparciem lotniczym.

W dniach 14–25 lipca 2025 r. zespół pracowników Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN przeprowadził trzeci etap prac poszukiwawczych na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego w pobliżu miejscowości Palmiry, gdzie w latach 1939–1941 niemieccy okupanci dokonywali masowych egzekucji obywateli polskich. Przeprowadzone po wojnie prace ekshumacyjne doprowadziły do odkrycia 22 grobów zbiorowych z których wydobyto ciała 1734 ofiar. Zostały one pochowane na utworzonym w 1948 r. cmentarzu – mauzoleum w Palmirach.