Autorem wystawy pt. "600.000 volte NO – Gli IMI italiani in Polonia/600.000 razy nie – historia internowanych żołnierzy włoskich w Polsce", jest Diego Audero, historyk od kilkunastu lat mieszkający w Polsce.
"Podczas odwiedzin w byłym obozie w Bełżcu usłyszałem o włoskich żołnierzach więzionych i rozstrzelanych przez Niemców na terenie okupowanej Polski. Jak się później okazało, z 600 tysięcy żołnierzy włoskich, którzy zostali aresztowani przez Niemców we wrześniu 1943 roku, kilkanaście tysięcy trafiło do ośmiu stalagów w okupowanej Polsce. Aż sześć tysięcy z nich nie wróciło już do swojej ojczyzny. Część z nich została zamordowana przez Niemców, część zmarła w wyniku ran i chorób. Ta wystawa jest poświęcona ich pamięci"
- powiedział Audero podczas otwarcia wystawy.
Jak podkreślił, wielu Włochów zostało rozstrzelanych za namawianie swoich współtowarzyszy niewoli do odrzucenia ofert współpracy z hitlerowskimi Niemcami. Setki z nich spoczywają w bezimiennych mogiłach.
Akcję namawiania jeńców włoskich do współpracy Niemcy prowadzili wyjątkowo skrupulatnie. Tych, którzy otwarcie mówili "nie" lub namawiali innych do odmowy, rozstrzeliwano. Ale były także takie przypadki, jak we Lwowie, gdzie żołnierzy włoskich zupełnie nieświadomych tego, że ich rząd zakończył wojnę z aliantami, Niemcy którzy jeszcze dzień wcześniej pili z nimi piwo, bez słowa aresztowali i rozstrzelali, nie dając im jakiegokolwiek pola manewru. W wielu przypadkach nie możemy nawet ustalić ich tożsamości, bo nagie zwłoki wrzucano do masowych grobów z jeńcami sowieckimi. Dzisiaj ich pamięć pozostaje w eksponowanych na tej wystawie listach, rysunkach i przedmiotach codziennego użytku, odnalezionych w miejscach ich pobytu, lub przekazanych przez rodziny
- wyjaśnił Audero.
Internowanie żołnierzy włoskich w obozach jenieckich Wehrmachtu na terenie m.in. Generalnego Gubernatorstwa nastąpiło w wyniku wypowiedzenia przez rząd Pietro Badogilio we wrześniu 1943 r. sojuszu włosko-niemieckiego i, zaakcentowanej w tytule wystawy, odmowy tych żołnierzy współpracy z Niemcami. Traktowani jak zdrajcy, przetrzymywani w wyjątkowo złych warunkach i zmuszani do ciężkiej pracy, w dużej liczbie umierali i byli grzebani w masowych mogiłach w pobliżu obozów jenieckich. Jak zaznaczył Audero, ci, którym udało się przeżyć i powrócić do kraju, nie byli przez rodaków nazywani bohaterami.
Wystawa w Centralnym Muzeum Jeńców Wojennych w Opolu jest czynna do początku przyszłego roku.
