Od wielu miesięcy informowano o planach dotyczących budowanego tunelu średnicowego, który ma połączyć dwa kluczowe łódzkie dworce. Prezydent Zdanowska mówiła, że chciałaby, aby obiekt mógł pełnić również funkcję schronu. „Nam jest to bardzo potrzebne i szkoda byłoby, gdybyśmy nie wykorzystali tej infrastruktury” - powiedziała prezydent Zdanowska na konferencji prasowej w czerwcu 2024 r. Tunel jest inwestycją PKP PLK.
„Otwarci na dialog”
Zapytaliśmy więc o to PKP PLK. Inwestor podkreśla że zgodnie z obowiązującą ustawą o ochronie ludności i obronie cywilnej decyzja o adaptacji obiektu do funkcji ochronnych należy do władz lokalnych.
„To one mogą wystąpić do wojewody z wnioskiem o dofinansowanie w ramach Programu ochrony ludności i obrony cywilnej. Pozostajemy otwarci na dialog i współpracę w zakresie rozwiązań, które mogą zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców. Kluczowe jest, aby każda decyzja była uzgodniona ze wszystkimi zainteresowanymi stronami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo mieszkańców oraz nie wpływała negatywnie na realizację inwestycji”
– czytamy w wiadomości od Rafała Wilgusiaka z zespołu prasowego PKP PLK.
„Nie ma możliwości pozyskania dofinansowania”
O informacje w sprawie inwestycji zwróciliśmy się do Urzędu Miasta Łodzi. W odpowiedzi przypomniano, że tunel znajduje się obecnie w trakcie budowy i nie został jeszcze oddany do użytkowania.
„Na tym etapie nie ma możliwości pozyskiwania dofinansowania na obiekt, który formalnie jeszcze nie istnieje jako zakończona inwestycja”
– przekonuje biuro promocji UMŁ. Dodatkowo zwraca uwagę, że zgodnie z Programem Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026, środki finansowe na budownictwo ochronne mogą być przeznaczane na aktualnie istniejące budowle ochronne, których funkcje ochronne zostaną potwierdzone w procesie sprawdzenia, o którym mowa w art. 91 ustawy, lub na inwestycje do nowo projektowanych obiektów zbiorowej ochrony.
„Tunel średnicowy w Łodzi nie spełnia żadnego z powyższych kryteriów – nie jest bowiem ani istniejącą, zakończoną budowlą, której funkcje ochronne mogłyby zostać potwierdzone, ani inwestycją nowo projektowaną. Obiekt znajduje się w trakcie realizacji - w procesie budowy - co wyklucza możliwość zakwalifikowania go do któregokolwiek z przewidzianych w Programie strumieni finansowania”
– czytamy w wiadomości od biura promocji.
„Decyzje należą do właściwych organów”
Konkretnych działań nie podejmuje też Ministerstwo Infrastruktury. W korespondencji resort podkreśla, że „wykorzystanie tuneli jako schronów w rozumieniu przepisów o ochronie ludności i obronie cywilnej wymaga spełnienia szczegółowych wymogów technicznych właściwych dla budowli ochronnych”. Resort zwraca uwagę, że spełnienie wymagań może wiązać się z istotnymi zmianami projektowymi, a zgodnie z przepisami ustawy tunel może być innym rodzajem budowli ochronnej, czyli ukryciem (budowla o konstrukcji niehermetycznej, która zapewnia osłonę przed skutkami zagrożeń) lub miejscem doraźnego schronienia (obiekt zbiorowej ochrony przystosowany do tymczasowego ukrycia).
„Ministerstwo Infrastruktury pozostaje otwarte na współpracę w zakresie racjonalnego i optymalnego wykorzystania infrastruktury transportowej, również w kontekście zwiększania jej potencjału ochronnego. Ewentualne decyzje w tym zakresie należą jednak do właściwych organów administracji rządowej i wymagają szczegółowych analiz technicznych oraz prawnych”
– czytamy w wiadomości od Anny Szumańskiej, rzecznika prasowego Ministerstwa Infrastruktury.
Są pieniądze, ale…
Podobnie zapytaliśmy Ministerstwo Obrony Narodowej. W odpowiedzi podkreślono, że zgodnie z ustawą o ochronie ludności i obronie cywilnej MON wydziela środki w wysokości 0,15 proc. PKB (ponad 5 mld zł rocznie) z przeznaczeniem na realizację zadań ochrony ludności i obrony cywilnej. Dodano, że budowle ochronne w ramach tunelu średnicowego mogą być dofinansowane z rządowego programu, ale ze środków wydzielonych dla wojewody łódzkiego.
„Potrzeby (priorytety) inwestycyjne określa Wojewoda przy udziale Wojewódzkiego Zespołu zarządzania Kryzysowego, które w dalszej kolejności podlegają opiniowaniu i uzgadnianiu z MSWiA oraz MON (procedura określona w POLiOC na lata 2025-2026)”
– czytamy w odpowiedzi od wydziału medialnego MON. W związku z tym poinformowano nas, że zapytanie powinno być skierowane do wojewody lub do MSWiA.
„Nie wiemy, na jakim etapie jest inwestycja”
O plany dostosowania tunelu na potrzeby schronu zapytaliśmy MSWiA, które odpowiada za ochronę ludności. Jak podkreśla resort, „każdą inicjatywę zwiększającą potencjał ochrony ludności i obrony cywilnej (OLiOC) należy docenić”.
„Nie wiemy, na jakim etapie jest inwestycja i na ile możliwe są adaptacje tego tunelu na cele obronne. Ponadto decyzję o wykorzystaniu łódzkiego tunelu średnicowego jako np. schronu należy do miasta Łodzi, które – w myśl ustawy o OLiOC – jest podmiotem ochrony ludności i obrony cywilnej, zatem może ubiegać się o dofinansowanie inwestycji zwiększających odporność mieszkańców na potencjalne zagrożenia. To lokalne społeczności najlepiej wiedzą, jak zwiększać bezpieczeństwo i gdzie zlokalizować obiekty zbiorowej ochrony”
– czytamy w wiadomości od wydziału obsługi mediów MSWiA. Dodano, że „program OLiOC to wyjątkowy projekt rządu”, gdyż po raz pierwszy we współczesnej historii Polski przeznaczane są tak duże środki na zwiększanie bezpieczeństwa mieszkańców i budowanie odporności na różnego rodzaju kryzysy.
Budowa stoi
Przypomnijmy, że 7 września 2024 r. przerwano drążenie po tym, jak pod al. 1 Maja 23 doszło do zawalenia się części kamienicy. Od tego czasu budowa głównego tunelu stoi w miejscu. Trwa również spór między inwestorem a wykonawcą. PKP PLK informowało, że jeśli mediacje z wykonawcą nie przyniosą rezultatu w ciągu kilku tygodni, rozważy wszelkie możliwości zawarte w umowie, włącznie z jej rozwiązaniem i znalezieniem innego wykonawcy.
Niedawno prezydent Nawrocki podpisał specustawę tunelową, która ma odblokować inwestycję. Ustawa umożliwia PKP PLK wypłatę odszkodowań lokatorom oraz szybki wykup mieszkań w kamienicach znajdujących się na trasie tunelu. Przepisy pozwalają na sfinansowanie wynajmu mieszkań zastępczych nawet przez 12 miesięcy, co ma umożliwić bezpieczne drążenie pod budynkami w złym stanie technicznym.
