Najczęściej wskazywanym zagrożeniem okazała się polaryzacja życia publicznego i spór polityczny – wybrało ją 46 proc. ankietowanych.
Na drugim miejscu znalazły się kwestie związane z sytuacją międzynarodową i bezpieczeństwem (42 proc.). Trzecią najczęściej wskazywaną kategorią była jakość usług publicznych – takich jak ochrona zdrowia czy edukacja – z wynikiem 31 proc.
Kolejne miejsca zajęły stan finansów publicznych oraz kryzys demograficzny – po 24 proc. wskazań. Niewielki odsetek badanych wymienił inne zagrożenia (4 proc.), a 3 proc. nie miało zdania.
Badanie pokazuje wyraźne różnice w postrzeganiu problemów w zależności od płci. Kobiety częściej wskazują na sytuację międzynarodową (47 proc.) oraz jakość usług publicznych (35 proc.). Z kolei mężczyźni relatywnie częściej obawiają się kondycji finansów państwa (29 proc.) oraz kryzysu demograficznego (28 proc.).
Młodzi martwią się o... bezpieczeństwo
Obawa przed konfliktem politycznym jest powszechna niezależnie od wieku – w każdej grupie przekracza 40 proc. Najsilniej widać ją wśród osób w wieku 55–64 lata, gdzie sięga 54 proc.
Równie szeroko – choć nieco słabiej – wskazywana jest sytuacja międzynarodowa. Wyjątkiem są najstarsi respondenci (65+), gdzie odsetek ten spada do 35 proc.
Co ciekawe - najmłodszych badanych (18–24 lata) to właśnie kwestie bezpieczeństwa międzynarodowego pojawiają się najczęściej (43 proc.), ale niemal równie często wskazywane są polaryzacja (41 proc.) oraz jakość usług publicznych (39 proc.).
Podziały polityczne w odpowiedziach
Sondaż pokazuje również różnice zależne od poglądów politycznych. Osoby identyfikujące się z lewicą (59 proc.) i centrum (51 proc.) częściej wskazują na polaryzację jako główne zagrożenie niż respondenci o poglądach prawicowych (35 proc.).
Z kolei badani deklarujący poglądy prawicowe częściej zwracają uwagę na stan finansów publicznych (34 proc.) oraz problemy demograficzne (29 proc.).
Sympatycy Koalicja Obywatelska najczęściej wskazują na polaryzację (61 proc.) oraz sytuację międzynarodową (54 proc.). Podobnie odpowiadają wyborcy Nowa Lewica i Partia Razem, gdzie konflikt polityczny również znajduje się na pierwszym miejscu.
W elektoracie Prawo i Sprawiedliwość na pierwszy plan wysuwa się jakość usług publicznych (44 proc.), a następnie bezpieczeństwo międzynarodowe (34 proc.) i stan finansów państwa (33 proc.). Spór polityczny wskazywany jest rzadziej – przez 32 proc. badanych.
Inaczej wygląda to wśród wyborców Konfederacja. W tej grupie najczęściej wymieniany jest stan finansów publicznych (blisko połowa wskazań). Istotne są także kwestie demograficzne oraz bezpieczeństwo, a w części elektoratu – również konflikt polityczny.
Miasto, wieś i wykształcenie
Na postrzeganie zagrożeń wpływa także miejsce zamieszkania. W największych miastach (powyżej 500 tys. mieszkańców) aż 57 proc. badanych wskazuje spór polityczny, a 53 proc. – sytuację międzynarodową. Na wsi odsetki te są niższe i wynoszą odpowiednio 43 proc. i 40 proc.
Różnice widoczne są również w zależności od wykształcenia. Osoby z wyższym wykształceniem najczęściej wskazują zarówno polaryzację (52 proc.), jak i sytuację międzynarodową (53 proc.). W tej grupie rzadziej pojawia się natomiast problem jakości usług publicznych (25 proc.).
Wśród osób z niższym wykształceniem większe znaczenie mają kwestie usług publicznych (30–35 proc.), a także częściej pojawia się brak jednoznacznej opinii.
