O godz. 17 Benedykt XVI odleciał z Watykanu śmigłowcem do znajdującej się w Castel Gandolfo rezydencji papieskiej, gdzie spędzi dwa pierwsze miesiące po ustąpieniu z urzędu.
O godz. 20 ochraniającą papieża gwardię szwajcarską zastąpiła policja watykańska – ta symboliczna zmiana warty oznaczała chwilę, w której Benedykt XVI przestał być papieżem.
W Watykanie w najbliższych dniach rozpoczną się przygotowania do konklawe, którego termin zostanie zapewne wyznaczony przez kardynałów na początku marca.
KTO BĘDZIE RZĄDZIŁ WATYKANEM DO CHWILI WYBORU NOWEGO PAPIEŻA?
Procedury obowiązujące w czasie sede vacante są dość dokładnie opisane właściwymi dokumentami, w szczególności w konstytucji apostolskiej Universi Dominici Gregis.
W momencie rozpoczęcia się sede vacante większość osób pełniących w Watykanie znaczące stanowiska w tym Kierownicy Dykasterii Kurii Rzymskiej, Sekretarz Stanu, kardynałowie prefekci, arcybiskupi przewodniczący, jak również członkowie dykasterii rzymskich, przestają wypełniać swe urzędy. Wyjątkiem od tej reguły są stanowiska Kamerlinga, Penitencjarza Większego, a także Kardynał Wikariusz Generalny, Kardynał Archidiakon Bazyliki Watykańskiej, Wikariusz Generalny Państwa Watykańskiego. Wszyscy oni dalej zachowują swoje urzędy, zdając w razie potrzeby sprawozdanie ze swoich czynności przed Kolegium Kardynałów.
Kardynał kamerling
Po otrzymaniu informacji o zaistnieniu wakatu na Stolicy Piotrowej Kamerling Świętego Kościoła Rzymskiego w obecności Mistrza Papieskich Ceremonii Liturgicznych, prałatów oraz Sekretarza i Kanclerza Kamery Apostolskiej ogłasza oficjalnie rozpoczęcie sede vacante. O zaistnieniu wakatu kamerling powinien także poinformować Wikariusza Generalnego Rzymu, który tę informacje musi przekazać mieszkańcom Rzymu.
Na czas wakatu kamerling staje się odpowiedzialny za dobra i prawa Watykanu oraz o jego administrację.
Kongregacja Partykularna
Kardynał kamerling wykonuje swoje czynności przy pomocy trzech kardynałów asystentów. Kamerling wraz z trzema asystentami stanowią kongregację partykularną. Kardynałowie asystenci wchodzący w skład kongregacji wybierani są w drodze losowania wśród kardynałów elektorów przebywających w momencie losowania w Rzymie. Asystenci losowani są po jednym przedstawicielu z każdego stopnia kardynalskiego. Kadencja asystentów wynosi 3 dni, po tym czasie ponawia się losowanie.
Kongregacje partykularne mają uprawnienia, aby podejmować decyzję w sprawach o mniejszym znaczeniu lub w tych, które pojawiają się nagle, w związku z czym wymagają szybkiej decyzji. Jeśli pojawiają się ważniejsze sprawy, wymagające dokładnego przeanalizowania, powinny one zostać przedłożone pod obrady Kongregacji Ogólnej.
Dziekan Kolegium Kardynałów
Dziekan Kolegium Kardynałów natychmiast po otrzymaniu informacji o rozpoczęciu wakatu ma obowiązek powiadomić o tym wszystkich kardynałów, zwołując ich na Kongregację Kolegium. Powinien też poinformować o tym fakcie Korpus Dyplomatyczny akredytowany przy Stolicy Apostolskiej i najwyższe władze odpowiednich państw.
Kongregacja ogólna – Kongregacja Kolegium Kardynałów
Kongregacja ogólna to zgromadzenie wszystkich kardynałów. Powinni oni udać się do Rzymu możliwie szybko od momentu, w którym otrzymali wiadomość od rozpoczęciu wakatu. Spotkaniom kongregacji ogólnej przewodniczy dziekan Kolegium Kardynalskiego.
W ważnych sprawach głosowania w Kolegium Kardynałów powinny odbywać się w formie tajnej. W głosowaniach stosuje się większość zwyczajną.
Na początku pierwszej kongregacji wszyscy obecni kardynałowie powinni złożyć przysięgę. Na początku przewodniczący obrad odczytuje tekst ślubowania:
My, Kardynałowie Świętego Kościoła Rzymskiego, stopnia biskupiego, prezbiterskiego i diakońskiego, przyrzekamy, zobowiązujemy się i przysięgamy, wszyscy i każdy z osobna, ściśle i wiernie zachować wszystkie normy, zawarte w Konstytucji apostolskiej „Universi Dominici gregis Papieża Jana Pawła II”, i skrupulatnie dochować tajemnicy o tym wszystkim, co w jakikolwiek sposób miałoby związek z wyborem Biskupa Rzymskiego lub co ze swej natury, w czasie wakatu Stolicy Apostolskiej, wymagałoby takiej tajemnicy.
Podczas pierwszego posiedzenia Kolegium Kardynalskiego należy ustalić najważniejsze sprawy dotyczące postępowania w kolejnych dniach wakatu oraz przygotowań do konklawe. W szczególności kongregacja ogólna powinna powierzyć kardynałowi kamerlingowi i kardynałom pełniącym dotąd funkcję Sekretarza Stanu i Przewodniczącego Papieskiej Komisji ds. Państwa Watykańskiego przygotowanie pomieszczeń w Domus Sanctae Marthae, w których na czas konklawe będą mieszkać uczestnicy konklawe, oraz właściwe przygotowanie Kaplicy Sykstyńskiej do rozpoczęcia wyboru papieża. Po zasięgnięciu opinii kamerlinga kongregacja ustala dzień i godzinę rozpoczęcia konklawe. W dniu, w którym kamerling potwierdzi przygotowanie pomieszczeń dla elektorów, pokoje powinny być przydzielone przez kongregacje elektorom poprzez losowanie.
W czasie sede vacante Kolegium Kardynałów przejmuje wszelką władzę cywilną papieża. Jednak wszystkie dekrety, jakie zostaną przez kolegium opublikowane, zachowują ważność w przyszłości tylko wtedy, jeśli zostaną kontrasygnowane przez nowego papieża.
