Ksiądz Bosko i sport

Swoje powołanie kapłańskie poświęcił całkowicie wychowaniu młodzieży. Zorganizował dzieło oratoriów dla opuszczonej młodzieży turyńskiej. Sercem jego działalności wychowawczej był dom w turyńskiej dzielnicy Valdocco, gdzie mieściły się warsztaty dla rzemieślników, szkoła średnia, internat, oratorium świąteczne, drukarnia, dom dla kleryków, kościół św. Franciszka Salezego i bazylika Maryi Wspomożycielki Wiernych. Jego doświadczenie pedagogiczno-duchowe, które nazwał systemem prewencyjnym, choć nigdy przez niego samego nie zostało systematycznie opisane, na stałe wpisało się do dziedzictwa myśli pedagogicznej. Modelowe rozwiązania, jakie zastosował w zakładzie turyńskim, były realizowane przez salezjanów w zakładach we Włoszech, a później także w innych krajach europejskich i misyjnych. W 1859 r. założył Zgromadzenie Salezjańskie, w 1872 r. Zgromadzenie Córek Maryi Wspomożycielki (salezjanki), a w 1876 r. zainicjował Pobożny Związek Pomocników Salezjańskich (świeccy). W latach 1867–1878 ks. Bosko był pośrednikiem w rokowaniach między Stolicą Apostolską a antyklerykalnym rządem włoskim. W Turynie i w Rzymie zbudował cztery duże świątynie. Rozwinął też szeroką działalność wydawniczą. Zmarł w Turynie 31 stycznia 1888 r. Został beatyfikowany 2 czerwca 1929 r. i kanonizowany (1 czerwca 1934 r.) przez papieża Piusa XI.

W dziele wychowania ks. Bosko zwracał szczególną uwagę na wykorzystanie przez młodzież wolnego czasu. Starał się go wypełnić m.in. poprzez muzykę, teatr, czynną rekreację, piesze wycieczki za miasto i sport. Do najbardziej znanych wypowiedzi założyciela salezjanów należy dewiza: „Boisko martwe – diabeł żywy, boisko żywe – diabeł martwy”. Właśnie boisko stało się polem jego ewangelizacji i nie ma salezjańskiego ośrodka młodzieżowego założonego przez ks. Bosko, gdzie by go brakowało. Podobnie jest i w Polsce, gdzie salezjanie prowadzą działalność od 1892 r. Szkoły i oratoria, internaty i placówki wychowawcze zawsze tętniły życiem. Przed wojną istniało przy nich wiele zespołów sportowych, także Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”.

W 1992 r. powstała Salezjańska Organizacja Sportowa Rzeczypospolitej Polskiej. Jej misją jest wychowanie młodzieży przez sport, ale bez zaciętej rywalizacji i nastawienia na sukces za wszelką cenę. Nie laury są najważniejsze, ale współdziałanie. Sport ma przynosić radość z rywalizacji, bo to właśnie jest jego najpiękniejsza idea.