KE opublikowała propozycje rekomendacji gospodarczych dla krajów członkowskich, które zostaną teraz przedstawione do akceptacji Radzie UE. Koncentrują się one na najpilniejszych wyzwaniach związanych z pandemią koronawirusa i na ożywieniu wzrostu gospodarczego.
W przypadku Polski KE zaznacza, że wybuch pandemii Covid-19 postawił kraj w zupełnie nowej sytuacji i po raz pierwszy od trzech dekad prognozowana jest w nim recesja, ale według danych dostarczonych przez polski rząd wpływ epidemii na zdrowie ludności był stosunkowo niewielki, również dzięki wcześnie przyjętym środkom zapobiegawczym, jak kwarantanna i dystansowanie społeczne.
"Do tej pory najbardziej negatywne konsekwencje zaobserwowano w sektorze usług (w tym w transporcie, handlu detalicznym i hurtowym oraz w branży rozrywki), a także w produkcji, co było wynikiem zakłóceń w łańcuchach dostaw. Aby zrównoważyć skutki ekonomiczne nałożonych ograniczeń, rząd wprowadził zestaw środków o wartości około 9 proc. PKB Polski (...), które obejmują finansowanie unijne"
- czytamy w dokumencie.
KE ocenia, że w Polsce wsparcie rządu koncentruje się na ustabilizowaniu gospodarki w perspektywie krótkoterminowej poprzez wspieranie dochodów pracowników, zapewnianie finansowania firmom borykającym się ze spadkami dochodów, wzmacnianie odporności i zdolności reagowania w sektorze opieki zdrowotnej oraz wzmacnianie systemu finansowego. Informuje jednak, że wsparcie rządu obejmuje również program inwestycyjny dotyczący ożywienia gospodarczego w średnim okresie.
Unijni urzędnicy przypominają też ostatnie prognozy, z których wynika, że pandemia Covid-19 przyczyni się do spadku polskiego PKB o 4,3 proc. w 2020 roku, a następnie do wzrostu o 4,1 proc w 2021 r.
KE rekomenduje, aby - gdy pozwalają na to warunki ekonomiczne - Polska prowadziła politykę fiskalną mającą na celu osiągnięcie "ostrożnej średniookresowej pozycji budżetowej" i zapewnienie stabilności zadłużenia, przy jednoczesnym zwiększeniu inwestycji. Postuluje też poprawę odporności i skuteczności systemu opieki zdrowotnej, w tym poprzez zapewnienie jej odpowiednich zasobów i przyspieszenie wdrażania usług e-zdrowia.
Druga rekomendacja mówi o konieczności zmniejszenia wpływu kryzysu na rynek pracy, w szczególności poprzez poprawę sytuacji osób korzystających z elastycznych i krótkoterminowych form zatrudnienia.
Dokument wspomina też o "lepiej ukierunkowanych świadczeniach społecznych" i zapewnieniu dostępu do nich dla wszystkich potrzebujących. Zaleca też dalsze wspieranie cyfrowej transformacji przedsiębiorstw i administracji publicznej.
KE radzi Polsce, by kontynuowała wysiłki w zapewnianiu przedsiębiorstwom dostępu do finansowania i płynności. Jej zdaniem inwestycje powinny być skoncentrowane na "zielonej i cyfrowej transformacji", w szczególności na infrastrukturze cyfrowej, czystej, wydajnej produkcji i wykorzystaniu energii oraz zrównoważonym transporcie, co ma przyczyniać się do stopniowej dekarbonizacji gospodarki, w tym w regionach wydobywających węgiel.
Unijni urzędnicy widzą też potrzebę "poprawy klimatu inwestycyjnego, w szczególności poprzez ochronę niezawisłości sądów". Doradzają również, aby Polska zapewniała "skuteczne konsultacje społeczne i zaangażowanie partnerów społecznych w proces kształtowania polityki".
W swoich rekomendacjach KE zwraca też uwagę na kwestie dotyczące praworządności.
"Oprócz wyrażanych przez Komisję od dawna obaw dotyczących praworządności w Polsce, z których wiele zostało już poruszonych w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, ostatnie wydarzenia budzą dalsze obawy, zagrażając funkcjonowaniu porządku prawnego Polski i Unii Europejskiej"
- głosi dokument.