Czy to, że Estonia zamierza zamknąć od 1 grudnia granice dla Rosji w wyniku aktu sabotażu, jest dla Estonii nowym środkiem sankcyjnym wobec Rosji, czy to już było praktykowane? Jakie to może mieć następstwa praktyczne?
Faktycznie możemy powiedzieć, że jest to inna forma sankcji, ponieważ estoński rząd już od pewnego czasu ostrzegał Federację Rosyjską, że jeśli Rosja będzie kontynuować działania sabotażowe lub inne działania związane z wojną hybrydową w Estonii, możemy odpowiedzieć zamknięciem granicy.
Ważny jest jeszcze jeden aspekt. Właściwie znajdujemy się w sytuacji wojny hybrydowej, w której Zachód nie może odpowiadać w taki sam sposób, w jaki robi to Rosja. Jesteśmy demokracjami i nie będziemy jechać do Rosji, żeby podpalać jakieś obiekty, zabijać protestujących czy obywateli. Musimy więc stosować pewne asymetryczne środki odpowiedzi. I to jest właśnie jeden ze sposobów reagowania.
Z praktycznego punktu widzenia ważne jest również, żebyśmy robili wszystko, co w naszej mocy, aby ograniczać swobodę działania Rosji w Europie i w samej Estonii. I oczywiście wiemy, że Rosja werbuje wiele osób spośród ludności, która podróżuje przez granicę. Ponieważ na terytorium Rosji mają one swobodę robienia wszystkiego, na co mają ochotę.
Ponadto, jeśli mówimy o działalności przestępczej i przestępstwach dokonywanych przez zwerbowane osoby, musimy pamiętać, że mogą one również uciec do Rosji, jeśli nie zatrzymamy ich odpowiednio szybko. A jeśli znajdą się już w Rosji, praktycznie niemożliwe jest postawienie ich przed sądem.
Dlatego zmuszenie ich do odbycia jak najdłuższej drogi ucieczki po dokonaniu przestępstwa - na przykład z Estonii przez Łotwę, Litwę czy do innych krajów - zwiększa prawdopodobieństwo, że w którymś momencie uda nam się ich zatrzymać. Oczywiście skutki zamknięcia granicy byłyby jeszcze większe, gdyby to samo zrobiły Łotwa, Litwa a także Polska.
W związku z próbą podpalenia fabryki dronów Threod Systems, w północnej części Estonii, zatrzymano osiem osób, którzy pochodzą z Łotwy i mają jej obywatelstwo, albo mają pobyt na Łotwie. Co mogło mieć wpływ na to, że zwerbowano akurat ich? Czy w tym przypadku np. łotewskie służby specjalne zawiodły czy odwrotnie - pomogły?
Łotewskie służby bezpieczeństwa w zasadzie bardzo pomagały stronie estońskiej i na bieżąco przekazywały jej informacje. Dlatego śledztwo przebiegało bardzo szybko i udało się również szybko zatrzymać tych przestępców.
Dlaczego rosyjskie służby werbują mieszkańców Łotwy? Nie wiem. Podobna sytuacja miała miejsce w sierpniu br., kiedy przestępcy zaatakowali zakład firmy Milrem Robotics [estońskie producent zbrojeniowy specjalizujący się w bezzałogowych pojazdach lądowych (UGV) oraz systemach autonomicznych]. Tam również chodziło o osoby z Łotwy.
Myślę więc, że nie chodzi tu tyle o mieszkańców Łotwy czy samą Łotwę. Bardziej o osoby, które mają możliwość podróżowania do Rosji - tak jak miało to miejsce w przypadku sprawy Milrem - ale także o ludzi, którzy są gotowi współpracować z rosyjskimi służbami.
Z doniesień niemieckiej gazety „Bildt”, dla Rosji jednym z warunków pokoju jest wycofanie się Finlandii z NATO oraz sił sojuszniczych z państw bałtyckich. Fińska prasa ocenia to, jako próbuję wywołania niepokoju społecznego m.in. w Finlandii, by wpłynąć na decyzję władz kraju. A jak Pan widzi to zachowanie Rosji?
Uważam, że jest to absurdalne żądanie ze strony Rosji i nie powinniśmy się tym niepokoić.
Rosja powtarza takie postulaty co najmniej od 2009 r., kiedy przedstawiła podobną propozycję NATO, w czasach gdy wciąż funkcjonowała taka struktura jak Rada NATO–Rosja. Jest to więc rosyjski sposób prowadzenia negocjacji. Rosjanie zawsze będą stawiać maksymalistyczne żądania.
Nie sądzę jednak, żeby ktokolwiek w Estonii traktował to poważnie.