W trakcie walk zimą i wiosną 1945 roku budowla została zniszczona w 50, a nawet 60 procentach. Zburzono wschodnią część zamku wysokiego i średniego, główną wieżę oraz kościół zamkowy.
Pod koniec lat 50. XX wieku, właśnie z powodu skali tych zniszczeń, komunistyczne władze zaczęły poważnie planować rozbiórkę pozostałości zamku w Malborku. Ostatecznie zmieniły zdanie. Powołano Społeczny Komitet Odbudowy Zamku, i zamiast wyburzenia zaczęła się trwająca dekady, żmudna rekonstrukcja.
Dwa rekordy naraz
Dziś, po dziesięcioleciach prac konserwatorskich, zamek w Malborku uznawany jest za największy zamek na świecie pod względem powierzchni. Kompleks zajmuje ponad 143 tysiące metrów kwadratowych.
Jest też największym na świecie ceglanym zespołem warownym. Szacuje się, że do jego budowy wykorzystano od 12 do 15 milionów cegieł.
Kompleks składa się z trzech odrębnych zamków, wysokiego, średniego i niskiego, rozciągających się na terenie około 21 hektarów nad rzeką Nogat. Od 1997 roku znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Odbudowa wciąż nie ma końca
Prace konserwatorskie nie skończyły się wraz z otwarciem muzeum w latach 60. Trwają nieprzerwanie do dziś. W pierwszej połowie 2024 roku oddano do użytku dwa budynki na przedzamczu, których fundamenty sięgają średniowiecza. Od niedawna zwiedzający mogą po raz pierwszy spojrzeć na okolicę z tak zwanego "dachu Malborka".
Dziś w murach zamku działa muzeum, a jedną z jego największych atrakcji jest kolekcja bursztynu.
Zamek, który po wojnie chciano rozebrać, nie tylko przetrwał. Obecnie jest jednym z najważniejszych zabytków Polski i największym ceglanym kompleksem tego typu na świecie.
