Dramatyczna zapaść budżetowa dotyka wydatki na obronność. A to miał być priorytet.
Dramatyczne cięcia
Z informacji, jakie zdobyliśmy wynika, że MON przegląda obecnie dużą część umów, w szczególności w ramach Planu Modernizacji Technicznej. To kluczowy dokument finansowo-operacyjny, który określa zakupy nowoczesnego uzbrojenia i sprzętu wojskowego dla Sił Zbrojnych RP. Umowy w ramach PMT są wykonywane głównie przez Agencję Uzbrojenia oraz Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych. Urzędnicy weryfikują czy nie ma możliwości opóźnienia ich realizacji o przynajmniej rok, żeby ograniczyć płatności.
Gdzie trafią „zaoszczędzone” pieniądze z MON? Mówi się o Narodowym Funduszu Zdrowia.
Wszystko wskazuje, że do Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ) ( specjalny fundusz celowy utworzony na podstawie ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, służący finansowaniu modernizacji i potrzeb Wojska Polskiego- red.) trafi praktycznie tylko tyle ile trafi z SAFE.
Więcej o zapaści wydatków na obronność wskazuje analiza projektu ustawy budżetowej przyjętego przez Radę Ministrów 29 września 2026 r. Trafił właśnie do Sejmu.
Mniej pieniędzy. Historyczne spadki
Uderzają braki- brak jest informacji, ile środków trafi na tzw. centralne plany rzeczowe – Plan modernizacji technicznej, Plan inwestycji budowlanych i Plan zakupu środków materiałowych.
Projekt na 2027 r. zakłada 198,1 mld zł wydatków na obronę (131,730 mld z budżetu państwa oraz 66,285 mld jako wydatki z Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych na cele przewidziane w programie rozwoju Sił Zbrojnych), czyli 4,51% PKB.
To mniej o 2 mld zł niż w planie na 2026 r., który zakładał 200,1 mld zł i 4,81% PKB. Oznacza to również spadek udziału wydatków obronnych w stosunku do projekcji PKB (z 4,81% w 2026 r. do 4,51%, a więc o 0,30 pkt procentowych). Jest to pierwszy taki spadek od czasu uruchomienia obecnego modelu finansowania obronności w 2022 r.
Zmniejszeniu ulegają planowane wydatki Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych na cele przewidziane w programie rozwoju Sił Zbrojnych (modernizację techniczną). Tu następuje spadek o 5,913 mld zł, mimo realizacji pożyczki SAFE. W 2027 r. wydatki FWSZ mają wynieść 77,665 mld zł. Z tej kwoty 66,285 mld zł ma finansować cele programu rozwoju Sił Zbrojnych, 4,723 mld zł spłatę kapitału, a ok. 6,647 mld zł odsetki, prowizje i koszty obsługi finansowania dłużnego. Około 69,2 mld zł nowych wpływów FWSZ ma pochodzić z pożyczonych pieniędzy.
Co jeszcze szczególnie zwraca uwagę? Silne ograniczenie aktywnej rezerwy z 30 tys. w 2025 r. do 2 tys. w 2027 r. Widoczny jest też spadek Dobrowolnej Zasadniczej Służby Wojskowej z 35 tys. do 18 tys.
Spadki finansowania następują również w istotnych kategoriach. Nakłady na badania i rozwój instytucjom podległym MON mają zmniejszyć się z 0,71 do 0,61 mld zł, a więc o 14,8%. Podobnie obcięte zostały wydatki MON na szkolnictwo wyższe i naukę – z 1,58 do 1,34 mld zł. Widać wyraźnie, że ogranicza się nakłady na tworzenie własnych technologii, rozwój krajowych kompetencji naukowych i własnego zaplecza badawczego. Większość idzie na zakupy gotowego uzbrojenia, często z zagranicy. Po co nam własne kompetencje?
Dostrzegalny jest także spadek budżetu Służby Wywiadu Wojskowego, aż o 12,9%. Służba odpowiada za pozyskiwanie, gromadzenie i przetwarzanie informacji poza granicami Polski istotnych dla obronności i bezpieczeństwa państwa oraz zdolności bojowej Sił Zbrojnych RP.
