7 listopada, w zupełnej ciszy, tuż przed złożeniem przez Polskę wniosku o pożyczkę SAFE, weszło w życie zarządzenie nr 28 Ministra Obrony Narodowej. Zmieniło ono statut Agencji Uzbrojenia.
Kluczowa zmiana
Według pierwotnej wersji statutu z 2021 roku, do zadań Agencji należała „realizacja zadań dotyczących prowadzenia analiz rynku w zakresie możliwości pozyskiwania sprzętu wojskowego i usług na potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz realizacja procesu pozyskiwania sprzętu wojskowego i usług, wraz z przygotowaniem i realizacją robót budowlanych ściśle powiązanych z tym sprzętem wojskowym”.
W listopadzie MON z zarządzenia wykreślono wyrazy: „na potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej”.
W lipcu 2025 roku wprowadzony został przepis, który zmienił treść art. 46 ustawy o obronie ojczyzny. Dotyczył inwestycji strategicznych dla bezpieczeństwa oraz obronności państwa. Dodano artykuł 46 a. Według niego „za zgodą Ministra Obrony Narodowej jednostki i komórki organizacyjne mogą, indywidualnie lub wspólnie z innymi państwami lub organizacjami międzynarodowymi, udzielać zamówień publicznych w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa i realizować umowy w sprawach tych zamówień na rzecz Sił Zbrojnych lub tych państw, lub tych organizacji międzynarodowych”.
Zmiana ustawy to jest podstawa, za którą poszła zmiana statutu Agencji Uzbrojenia. Program SAFE miał służyć do zaspokojenia potrzeb obronnych Polski, ale i walczącej Ukrainy. Zostawia się swobodę decyzyjną, jaka pula środków w ramach pożyczki zostanie przeznaczona dla Kijowa i kto będzie realizował zakupy. Zgłaszaliśmy w Sejmie zastrzeżenia i uwagi, podczas prac nad ustawą. Strona rządowa wskazywała, że realizacja SAFE będzie zakładała kooperację z państwami Unii Europejskiej, a więc trzeba znaleźć tam partnera dla części wspólnych zakupów sprzętowych. Nie mówiło się wtedy o tym, że będzie to z przeznaczeniem dla Ukrainy. Niestety zapisy są zbyt ogólne – mówią o państwach trzecich i organizacjach międzynarodowych
– powiedziała z portalem Niezależna.pl poseł PiS Ewa Leniart.
Na potrzeby jakich państw i organizacji polska Agencja Uzbrojenia ma teraz badać możliwość pozyskania sprzętu? Dużo się mówi w tym kontekście o Ukrainie.
Rząd nie wyklucza
Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, pełnomocnik rządu ds. SAFE w połowie lutego w wywiadzie dla Wp.pl była pytana czy „element dotyczący kupowania sprzętu dla Ukrainy nas nie interesuje?”
„Dzisiaj nie ma takiej decyzji. Nie ma też nic takiego dzisiaj również we wniosku SAFE” – odpowiedziała.
Dzisiaj nie ma, a w przyszłości. Ramy prawne już są…
Przytaczamy ważną, acz zapomnianą wypowiedź Sobkowiak-Czarneckiej. Oto co mówiła 16 grudnia 2025 roku, pytana w Polsat News, czy Polska może przekazać sprzęt Ukrainie w ramach SAFE:
W ramach instrumentu SAFE są trzy rodzaje możliwości współpracy z Ukrainą, których Komisja Europejska wymaga, bo SAFE był tworzony też jako forma pomocy Ukrainie. Mamy trzy formy – wspólnych zakupów z Ukrainą, które w praktyce nie wchodzą w grę, bo znamy sytuację finansową w Kijowie, zakupy dla Ukrainy i wspólne projekty z Ukrainą. Ukraińcy skierowali do nas prośbę, o jakiego sprzętu donowanie proszą. My też postawiliśmy swoje warunki. Chcemy dostępu do technologii ukraińskich, przede wszystkim dronowych
Dodała, że „negocjacje trwają”.
