Wyszukiwanie

Wpisz co najmniej 3 znaki i wciśnij lupę
Polska

70 lat temu: Operacja Ostra Brama

7 lipca 1944 roku o świcie, wobec szybkiego zbliżania się Armii Czerwonej do Wilna, dowódca Okręgu Wileńskiego AK Aleksander Krzyżanowski „Wilk” zdecydował o natychmiastowym rozpoczęciu Operac

Autor:

7 lipca 1944 roku o świcie, wobec szybkiego zbliżania się Armii Czerwonej do Wilna, dowódca Okręgu Wileńskiego AK Aleksander Krzyżanowski „Wilk” zdecydował o natychmiastowym rozpoczęciu Operacji Ostra Brama i ataku na miasto. Zamienionego w strefę ufortyfikowaną Wilna bronił17 tysięczny garnizon niemiecki. Miasto szturmowały także wojska sowieckie. 13 lipca na Górze Zamkowej żołnierze AK wywiesili biało-czerwoną flagę.

Operacja „Ostra Brama” była strategiczną częścią akcji „Burza” zakładającej wyzwalanie przez oddziały AK terenów II RP z rąk cofających się Niemców i występowanie wobec wkraczających na nie Sowietów jako gospodarz. Armia Czerwona przekroczyła przedwojenne granice Polski 4 stycznia 1944 roku na Wołyniu.

Następnego dnia po wspólnym zdobyciu Wilna – 14 lipca 1944 r. - „Wilk” został zaproszony na rozmowy z dowództwem 3 Frontu Białoruskiego, które wyraziło chęć współpracy z Armią Krajową. 17 lipca, przy okazji kolejnych rozmów, Krzyżanowski i jego żołnierze zostali podstępnie aresztowani i zesłani do łagrów. Podobne scenariusze Sowieci realizowali we Lwowie i innych miejscach.

Po kilku latach „Wilkowi” Krzyżanowskiemu udało się wrócić do Polski. Nie włączył się w działalność konspiracyjną. Mimo to 3 lipca 1948 r. został aresztowany przez UB, a następnie osadzony w więzieniu przy Rakowieckiej na Mokotowie. Został oskarżony o współpracę z Niemcami, likwidowanie oddziałów partyzantki radzieckiej na Wileńszczyźnie i mordowanie Żydów. Pomimo tortur nie przyznawał się do zarzucanych mu czynów. Do procesu nie doszło, „Wilk” zmarł w szpitalu więziennym na gruźlicę 29 września 1951 r. Jego ciało zostało w tajemnicy zakopane między cmentarzem komunalnym a wojskowym na warszawskich Powązkach. W 1957 r. jego szczątki zostały ekshumowane, po czym uroczyście złożono je w kwaterze Armii Krajowej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Na zdjęciu: Oddział Rozpoznawczy Komendanta Okręgu AK Wilno w Dziewieniszkach, w końcu czerwca 1944 r., na kilka dni przed wyruszeniem do walki o Wilno (AIPN).
 

Autor:

Źródło: IPN,niezalezna.pl

Wesprzyj niezależne media

Ten materiał powstał dzięki wsparciu Czytelników. Pomóż nam pisać dalej