Pierwsze czytanie projektu odbyło na forum połączonych senackich komisji: ustawodawczej, obrony narodowej oraz praw człowieka, praworządności i petycji. Reprezentujący komisję praw człowieka, senator Bohdan Paszkowski (PiS) tłumaczył, że projekt jest skutkiem petycji złożonej przez Stowarzyszenie Osób Internowanych „Chełminiacy 1982”.
- Treścią pisma była kwestia uregulowania możliwości dochodzenia odszkodowań i zadośćuczynień za pobyt w Wojsku Polskim związany z zastosowaniem represji. W tym przypadku była zwłaszcza mowa o działaczach Solidarności. Rzeczywiście na początku lat 80. kierowano osoby zaangażowane w działalność, w szczególności opozycyjną, do służby wojskowej. W zdecydowanej części trafiały one do specjalnych oddziałów, gdzie rzeczywiście ta służba polegała na stosowaniu represji – tłumaczył senator PiS.
W związku z tym komisja uznała za zasadne ujęcie tej kategorii osób w projekcie noweli. Zakłada on, że „osobie, która pełniła służbę wojskową, do której odbycia została obowiązana pod pozorem wykonania ciążącego na niej obowiązku obrony, za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, w szczególności w wojskowym obozie specjalnym, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę”.
- To jedyna w zasadzie ustawa, która reguluje kwestie związane z orzeczeniami wydawanymi przez sądy polskie w latach komunizmu albo organy pozasądowe, które orzekały różnego rodzaju represje. Trzeba wspomnieć, że w 2007 r. wprowadzono do tej ustawy również regulacje dotyczące osób, co do których nie było orzeczeń sądowych, a jedynie administracyjne o internowaniu. I wydaje się, że jest to miejsce dobre na regulację tej kwestii – podkreślił senator Paszkowski.
