Rok Oskara Kolberga ustanowiono decyzją Sejmu z okazji przypadającej w tym roku 200. rocznicy urodzin tego wybitnego polskiego etnografa. W ramach obchodów przez cały rok będą przypominane jego prekursorskie badania rodzimej kultury, a także dokonania na polu artystycznym. Kolberg miał zacięcie kompozytorskie, jednak karierę kompozytorską poświęcił dla dokumentacji kultury ludowej. W Roku Oskara Kolberga zostanie zaprezentowana m.in. jego nieco zapomniana opera "Król pasterzy".
Dziewiętnastowieczny badacz jako pierwszy zgromadził i uporządkował według regionów wiedzę na temat polskiej twórczości ludowej - muzyki, tańców, zwyczajów i mowy. Jednym z jego osiągnięć było zebranie ok. 10 tys. rodzimych melodii ludowych. Wyniki swoich badań zaprezentował w 33 tomach dzieła pt. "Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce".
Potrzebę przypomnienia postaci Kolberga minister Zdrojewski uzasadniał niewiedzą większości Polaków na temat postaci i dorobku etnografa. Jak wynika z grudniowych badań CBOS, na pytanie "Z czego znany jest Oskar Kolberg?" prawidłowej odpowiedzi udzieliło tylko 8,2 proc. badanych Polaków.
Kolberg urodził się 22 lutego 1814 r. w Przysusze k. Radomia. Dzisiaj w jego rodzinnej miejscowości mówi się, że wybitny badacz wyssał miłość do polskiej muzyki ludowej z mlekiem... mamki, chłopki Zuźki Wawrzek. W autobiografii spisanej w 1871 r. Kolberg napisał bowiem: "Urodziłem się w miasteczku Przysusze, (...) na rynku polskim – bo są tam trzy rynki: polski, żydowski i niemiecki (...). Pamiętam, żem miał mamkę Zuskę wieśniaczkę, która mi ciągle nad kołyską wyśpiewywała (a była jeszcze u nas w służbie w Warsz. 1822)".
