SZUKASZ: 1 wrzesnia 1939
Za wolność, całość, niepodległość. Wybuch insurekcji kościuszkowskiej
„Przy wszystkich swych brakach konstytucja ta widnieje na tle rosyjsko-prusko-austriackiej barbarii jako jedyne dzieło wolnościowe, które kiedykolwiek Europa Wschodnia samodzielnie stworzyła. I wyszła ona wyłącznie z klasy uprzywilejowanej, ze szlachty. Historia świata nie zna żadnego innego przykładu podobnej szlachetności szlachty”. Z takim zachwytem o „Ustawie Rządowej” uchwalonej przez Sejm Wielki w dniu 3 maja 1791 roku pisał… Karol Marks. Rychło okazało się, że choć stworzenie i przyjęcie konstytucji nie było zadaniem łatwym, to jeszcze trudniejszym będzie jej obrona. Zwłaszcza że gdy naród przystąpił do walki z ogromnym zapałem, to króla i elity polityczne ogarnęły zwątpienie i strach. A w tle krążyły miliony wypłacane przez Katarzynę II.