Zdaniem generałów rezerwy Jirzego Szedivego oraz Andora Szandora, odkrycie wielkich złóż gazu w Europie doprowadzi do wielkich manewrów szpiegowskich. Stary kontynent jest bowiem zależny od surowców z Rosji, a Moskwa - jak podkreślają - nie będzie się biernie przyglądać próbie uwolnienia się z tej zależności.
Energia i źródła surowców pełnią w Rosji funkcję broni politycznej - podkreślają wojskowi. A źródła gazu łupkowego to dla niej "ewidentnie mocna konkurencja".
"W kontekście budowy kolejnych gazociągów Rosjanie muszą poważnie traktować informacje o pojawieniu się nowych źródeł gazu. Będzie to kwestia zainteresowania wszelkich służb wywiadowczych, nie tylko rosyjskich, które będą obserwować, co się dzieje w obszarze bogactw naturalnych" - zauważa Szandor, były szef czeskich wojskowych służb informacyjnych (VZS).
Twierdzi on, że z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego Europy Środkowej budowa nowych rurociągów gazowych nie wygląda dobrze; gazociągi North Stream i South Stream omijają Polskę, Czechy i Słowację, na dalszy plan zepchnięto także realizację gazociągu Nabucco, mającego - jako alternatywa dla źródeł rosyjskich - dostarczać do Europy gaz z Iranu.
Rosja - według ekspertów - w celu realizacji swych celów potrafi wykorzystać targające Europą niepokoje społeczne.
Szedivy - szef Sztabu Generalnego czeskiej armii w latach 1998-2002 - dodaje, że Moskwa nie może korzystać z "instrumentów bezpośrednich", gdyż przyniosłoby to skutek odwrotny od zamierzonego. "Jednak tajne możliwości wykorzystuje z całą pewnością. Na przykład na wspieranie ruchów ekologicznych i innych. Mamy z tym doświadczenia z okresu, kiedy miał zostać wybudowany (w Czechach, w ramach tarczy antyrakietowej USA) radar. Kierunkiem, który obrali w stosunku do radaru, będą dalej podążać, aby utrzymać pozycję dostawcy" - zauważył generał.
Były szef sztabu dodaje także, że choć dla Rosji sprzedaż surowców do Europy jest bardzo korzystna, nie jest dla niej przymusem, gdyż ma już gotowe połączenia z Chinami, a więc i konkurencyjny rynek. Rosjanie "nie są zależni od Europy - dodał Szedivy. - Oczywiście nie chcą tracić kontaktów, ale gdy tylko w grze będą pieniądze, będą grać chińską kartą".
Generałowie podkreślili, że największym wsparciem Rosji w UE będą Niemcy. "Niemcy będą narzędziem utrzymania rosyjskich wpływów. Działający gazociąg North Stream da im całkowitą wyłączność na dystrybucję gazu" - powiedział Szedivy. Jego zdaniem pozostałe wielkie państwa Unii Europejskiej nie mają tak silnych związków z Moskwą, a Wielka Brytania ma własne złoża gazu w Morzu Północnym.
