28 lat temu Agencja Nieruchomości Rolnych sprzedała pałac w Kończewie prywatnej właścicielce. Urokliwa budowla pochodzi z połowy XIX wieku. Zdaniem historyków to zabytek wysokiej klasy. Już dekadę po zakupie Pomorski Konserwator Zabytków alarmował o fatalnym stanie technicznym budynku i nakazał jego zabezpieczenie.
Zamiast zapowiadanych remontów w ruch wchodziły kolejne pisma urzędowe. Zaczęły się sankcje. Właścicielka odwoływała się od każdej decyzji, część nakazów uchylano, sprawy wracały do ponownego rozpatrzenia. Pałac jednak z każdym rokiem niszczał dalej, a okolica zarastała.
Dwa pożary w ciągu pięciu lat
W marcu 2020 roku w pałacu wybuchł pożar. Spłonęła więźba dachowa wieży, podczas akcji gaśniczej zalane zostały stropy wewnątrz budynku. Właścicielka nie podjęła żadnych działań naprawczych.
Rok później Słupska Delegatura Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Gdańsku zabezpieczyła dach, elewację i więźbę dachową. Właścicielka nie wykonywała wymaganych prac, dlatego Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków finansował je z publicznych pieniędzy. Pod koniec 2021 roku Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków złożył wniosek o wywłaszczenie do Starosty Słupskiego.
W kwietniu 2025 roku ogień pojawił się w pałacu po raz drugi. Tym razem zniszczył dach i część górnej kondygnacji. Uszkodzona została także część stropu nad salą balową.
Procedura wywłaszczeniowa trwała kilka lat. Właścicielka odwoływała się od kolejnych decyzji, składała zażalenia. Sprawa wędrowała od jednej instancji do drugiej.
Decyzja jest ostateczna
Jak wynika z komunikatu Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Gdańsku opublikowanego na stronie gov.pl, 31 grudnia 2025 roku Starosta Słupski wydał decyzję o wywłaszczeniu. Właścicielka odwołała się do Wojewody Pomorskiej. 5 sierpnia 2026 roku Wojewoda Pomorska wydała decyzję i utrzymała w mocy postanowienie starosty i orzekła o niezwłocznym zajęciu zespołu pałacowo-parkowego przez Gminę Kobylnica.
Jak informuje Radio Gdańsk, to pierwszy pałac na Pomorzu, który prawomocnie odebrano prywatnemu właścicielowi. - Poprzednia właścicielka od 1998 roku praktycznie nie przeprowadziła tam żadnego remontu. Obecnie jest on w bardzo złym stanie. Mamy nadzieję, że nowy właściciel przynajmniej skutecznie go zabezpieczy do czasu większego remontu - mówi w rozmowie z Radiem Gdańsk Marcin Tymiński, rzecznik Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Gdańsku.
Gmina Kobylnica ma pełnić funkcję opiekuna prawnego zabytku. Park przeznaczony zostanie do rewitalizacji, a pałac ma docelowo pełnić funkcje prospołeczne. Urząd zapewnia gminę o wsparciu przy pozyskiwaniu dotacji.
Po ponad dwudziestu pięciu latach zaniedbań, dwóch pożarach i wieloletniej batalii sądowej, pałac w Kończewie ma szansę na nowy początek.
