Zespół pałacowy w Smolajnach, który w dość dobrym stanie przetrwał II wojnę światową, jest obecnie własnością Archidiecezji Warmińskiej, chociaż do 2029 roku użytkuje go powiat olsztyński. Do 2014 roku w pałacu znajdował się Zespół Szkół Rolniczych, jednak ze względu na pogarszający się stan budynku szkołę przeniesiono do pobliskiego Dobrego Miasta. Obecnie pałac jest zamknięty i przechodzi konieczny remont.
"Obiekt w Smolajnach należy do najpiękniejszych barokowych zabytków na Warmii i Mazurach. To było ulubione miejsce wypoczynku i pracy ostatniego biskupa warmińskiego Ignacego Krasickiego. Pałac wraz z okalającymi go założeniami parkowymi są więc nie tylko zabytkiem architektury, ale też świadectwem życia i działalności księcia poetów polskich. Dlatego postanowiliśmy przeznaczyć 80 tys. zł na realizowane przez Archidiecezję Warmińską prace remontowe"
- powiedział starosta olsztyński Andrzej Abako.
W ich wyniku fundamenty i część podziemna budynku zostaną zabezpieczone przed działaniem wody.
Dzięki staraniom zawiązanej trzy lata temu, grupy intencyjnej, w skład której weszli starosta olsztyński, arcybiskup metropolita warmiński, wojewoda warmińsko-mazurski, marszałek regionu i burmistrz Dobrego Miasta, udało się uzyskać dotację Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w wysokości 370 tys. zł. W sumie zgromadzono 470 tys. zł, co pozwoliło rozpocząć remont dachu. Teraz przyszedł czas na zabezpieczenie fundamentów pałacu. Tegoroczny budżet na rewitalizację pałacu wyniósł, dzięki kolejnej dotacji ministerialnej i innym środkom 690 tys. zł.
Projekt prac zakłada m.in. odkopanie budynku, oczyszczenie ścian piwnicznych i fundamentowych, naprawę i wzmocnienie spękanych ścian, uszczelnienie i docieplenie ścian, a także wykonanie drenażu opaskowego i jego zasypanie wraz z izolacją. Dzięki temu zabytek zostanie zabezpieczony przed dalszą degradacją. To nie jedyne działania zaplanowane na 2020 rok. Archidiecezja korzysta także ze środków ministerialnych, dzięki którym planuje odgrzybienie stropu, naprawę gzymsów i wykończenie kominów, pokrycie dachu i modernizację instalacji odgromowej.
